Even geduld voor de Republiek

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De revolutionaire garde wordt aangevoerd met tramlijn 14. Amsterdammers kijken bijna nergens meer van op, maar nog wel van de man die regelrecht lijkt weggelopen van de Nachtwacht. Op de Dam, dezer dagen al vaker broeinest van opstand en samenzwering, veert hij het tram-trapje af. Er wordt wel eens gezegd en geschreven dat de monarchie niet meer van deze tijd is. De republikeinen zien er anders ook niet zo bijdetijds uit.

De musketier voegt zich bij een grote cirkel mensen voor het Paleis. Hengelmicrofoons hangen boven het middelpunt, waar Roel van Duijn wacht tot de paleisklok enen slaat. Zichtbaar geniet hij van alle aandacht. Provo leeft! “Het gaat gebeuren hoor. Even geduld!”, bezweert hij het journaille om hem heen.

“Alles is geconcentreerd op dat mannetje”, constateert een man op leeftijd luidkeels vanuit de achterste regionen. “En wat doet dat mannetje?”, vraagt zijn vrouw net zo hardop. “Die proclameert de republiek”, weet de man, “zo'n Soekarno-achtige toestand willen ze hier óók hebben”. Roel van Duijn heft mar de Marseillaise aan, bijgevallen door enkele medestanders.

Dan beklimmen Marie Antoinette en Lodewijk XVI het schavot. In een tweespraak herinneren ze aan het begin van de roemruchte Republiek der Verenigde Nederlanden, vandaag 350 jaar geleden, bij de ondertekening van de Vrede van Munster. 'Harder!', roept het nieuwsgierige gepeupel. Maar Lodewijk weet niet hoe hij een megafoon moet bedienen. Logisch, die is van na zijn tijd.

“Weg met de monarchie! Leve de republiek!”, roept het koninklijke echtpaar tot slot en Marie Antoinette strooit alvast fraudebestendige Republikeinse paspoorten om zich heen. Waarna de Robespierre der Nederlandse revolutie, Roel van Duijn, op de kar klimt. Tot teleurstelling van het levend kunstwerk Fabiola, die in een speciale rode creatie staat te dringen voor haar beurt.

“Een autoritair stelsel”, noemt Roel van Duijn de constitutionele monarchie. Met het schofferen van de Amsterdamse gemeenteraad als jongste bewijs. Al dan niet in een dronken bui sprak de raad vorige week haar veto uit over de plaatsing van zes mega-posters van hare majesteit op de Dam, die haar zestigste verjaardag dit weekeinde moeten opfleuren. Maar burgemeester Patijn “veegde met de motie zijn billen af en gaat die foto's toch plaatsen”, foetert Van Duijn, op niet-koninginnedagen raadslid voor De Groenen in de gemeenteraad.

Dan gaat de Republikeinse vlag in top: rood-wit-blauw met een gat in het midden. Het kroontje is eruit geknipt. Van Duijn wil bij de troonswisseling een referendum over de monarchie, kondigt hij alvast aan. “Beatrix zou wellicht een uitstekende eerste president kunnen zijn.”