Onthaasten

Het was ironisch bedoeld, maar het is zeker geen toeval dat zowel premier Kok als de arbeidssocioloog Coenen (zie ZenZ) het zich in een file bevinden spontaan aanwezen als bij uitstek een moment waarin we daadwerkelijk inhoud kunnen geven aan minister De Boers oproep tot wat meer 'onthaasting' van de samenleving. Coenen noemde de file zelfs hét meditatiemoment van deze tijd. Kok probeerde zo een positieve draai te geven aan een van de belangrijkste euvelen van onze jachtige samenleving: het ontstaan van files.

Maar ironisch bedoeld of niet, de onderliggende teneur is duidelijk: kennelijk zijn we alleen in staat ons te 'onthaasten' wanneer de omstandigheden ons daartoe dwingen. En het ziet er ook niet naar uit dat een bij uitstek haastig kabinet als dat van Kok met zijn 24-uurs economie en met zijn hogesnelheidslijn daarin veel verandering zal brengen. Kok kan wel zeggen dat we straks dankzij de HSL sneller in Parijs zijn en dus ook meer tijd overhouden voor onszelf, of dat we dankzij de zoveel flexibeler werktijden ook meer mogelijkheden krijgen voor onszelf. Maar dat dit ook daadwerkelijk tot meer 'onthaasting' zal leiden, klonk niet erg geloofwaardig.

Dat is het ook niet. Onthaasting, tijd nemen voor bezinning, mediteren desnoods, is meer een levenskunst dan een kwestie van beleid, hoewel het beleid wel kan bijdragen aan het scheppen van de juiste voorwaarden. Vroeger lag de 'onthaasting' als het ware ingebed in de samenleving zelf, met haar vaste rituelen die rust en houvast gaven. Tegenwoordig moeten we ruimte voor 'onthaasting' op de werkplek bevechten en er thuis doelbewust zelf gestalte aan geven, omdat er altijd wel iets is dat afleidt.

Maar uit de geweldig positieve respons op minister De Boers oproep mogen we afleiden dat de behoefte aan 'onthaasting' groot is. Nu de daad bij het woord gevoegd onder het motto: wie gelooft, die zal niet haasten (naar Jesaja 28 vers 16).