Einstein toch eerst

Zestig jaar geleden publiceerde Albert Einstein in het vakblad Science een kort artikel over de wijze waarop een ster als een lens het licht van andere sterren kan afbuigen. Het artikel geldt als de baanbrekende studie op het gebied van de gravitatielenzen, al wordt daarbij sinds enkele jaren de opmerking gemaakt dat in de jaren twintig andere geleerden al op het principe wezen.

Uit onderzoek van Einsteins notitieboekjes blijkt nu dat hij de basisberekeningen voor het fenomeen al in 1912 heeft gemaakt. Dus zelfs ruim voordat hij in 1915 zijn algemene relativiteitstheorie afrondde, de theorie waaruit de gravitatielenzen logischerwijs volgen.

Het 'misverstand' is de wereld ingekomen doordat Einstein in 1936 de berekeningen nogmaals uitvoerde, nu op speciaal verzoek van de Tsjechische ingenieur Rudi Mandl. “Meneer Mandl perste deze kleine publicatie uit mij”, schrijft Einstein aan Science. “Ze is van weinig waarde, maar ze maakt de arme kerel gelukkig.” (Science, 10/1)