Marathonloper krijgt steun uit onverwachte hoek

De marathon als sluitstuk van de Winterspelen. Dat was het advies dat de Australische toploper Moneghetti vorig jaar het Internationaal Olympisch Comité gaf. Zojuist was voor hem de WK-marathon in het warme Gothenburg bij de finish geëindigd; een derde van de concurrentie haalde dat doel niet eens. Hoe moet dat komende zomer tijdens de Spelen in Atlanta, waar de Olympische slachtoffers door een broeikas worden geleid?

Het IOC houdt van traditie. Coca Cola is als oude, meest vooraanstaand sponsor zo'n traditie. Daarom vindt de viering van honderd jaar Olympische Spelen plaats in het hoofdkwartier van de bruisende bottelaars. En niet in bakermat Athene, waar voor de Klassieke Spelen zelfs oorlogen werden stilgelegd.

Het IOC houdt ook van gezondheid. Daarom heeft zij een lijst samengesteld met verboden stoffen die weliswaar prestaties zouden bevorderen, maar het lichamelijk welzijn (kunnen) aantasten. Zoals Cola preparaten. Ook, zo hebben we in Los Angeles, Seoul en Barcelona mogen ervaren, waarschuwen de bezorgde Olympische regenten de bezoekers van hun sportshow. Petje op, anders wacht de zonnesteek! Maar niets boven traditie. Dus verzorgen de marathonlopers - uiteraard op pro deo-basis - op prime-time de feestelijke afsluiting van met mega-spektakel. Liefst met, zo schrijft de overlevering voor, de nodige dramatiek. Met de in Atlanta te verwachten temperaturen tot in de veertig graden (celsius) en de luchtvochtigheid van een Turks stoombad, zit het met dat laatste wel snor.

Past de inspanning van een topmarathon wel in de zomer? Alle aansprekende marathons in Europa en de VS staan in voor- en najaar op de kalender. Vele van de zomermarathons die de afgelopen titeltoernooien brachten, waren vanwege de warmte om van te gruwen. De beelden na de finish waren nogal eens mensonterend, zoals na de vrouwenmarathon in Gothenburg. Maar zolang er geen doden vallen. . .

Indirect eisten de EK van Split ('90) en de WK van Tokio ('91) vele slachtoffers. De inspanning gecombineerd met hoge temperaturen en extreme luchtvochtigheid bleken zoveel van de lichamen te hebben gevergd, dat menigeen met een lange terugslag kampte. Gelindo Bordin, eind jaren tachtig de grootheid op EK en Spelen, kwam de schade van zijn triomf in Split nooit meer te boven.

De marathonloper twijfelt. Steeds meer broodlopers slaan EK's en WK's over. Er valt niets te verdienen en de risico's zijn groot. Maar hoever reikt de Olympische macht? Moneghetti verwoordde die in Gothenburg: “Met de atletencommissie hebben we het IOC gewaarschuwd voor de omstandigheden in Atlanta, de medische commissie heeft ons gesteund, maar ze luisteren niet. De marathon is helaas te populair. Samaranch zegt dat het hem geld kost, lopen op het koelste deel van de dag. Wat moeten we dan? Het zijn de Spelen, dus we lopen.”

Traditie, dat is bij de televisie een herhaling van de vorige dag. Juist deze week zijn er weer berichten los gekomen over het waanzinnig opdrijven van uitzendrechten voor de Spelen. Waar de Amerikaanse tv als veruit beste betaler het alleenrecht heeft, begint Europa een front te vormen. Maar nu bepalen de regisseurs in de Staten nog alles, moeten sporters zich aanpassen aan de commerciële eisen en wordt als wisselgeld bovenal veel Amerikaans goud geëist. Daarom willen Amerikanen het liefst de (te) sterke Chinese zwemsters buiten sluiten wegens vermeend dope-gebruik. En hebben diezelfde Amerikanen hun eigen anti-dopingprogramma aantal maanden uitgesteld. De eigen sterren kunnen tijdens hun voorbereiding doen waar ze zin in hebben, het IOC hoor je er niet over.

Het is de vraag hoe ver de financiële macht reikt zonder in ongeloofwaardigheid te vervallen. Wat die marathon betreft, het ziet er ineens naar uit dat de Amerikanen daar toch vroeg hun bed voor uit moeten. Dankzij een actie uit onverwachte hoek: Primo Nebiolo, de baas van de internationale atletiekfederatie die zijn sporters als marionetten pleegt te gebruiken, heeft zich achter de bezwaren van de medische commissie geschaard. In maart beslist de IAAF of de slotrace van de Spelen van de warme namiddag naar de koelere vroege ochtend verhuist. Daar staat in de programmering al de vrouwenmarathon, nog altijd minderwaardig aan de mannenrace. Traditie, tijdens de Klassieke Spelen mochten vrouwen niet eens de tribunes op.