Over positief nieuws, rare koppen en diepgang

Positief nieuws? 'Doopsgezinden geven Bosniërs hoop'! (Algemeen Doopsgezind Weekblad)

Nog een rare kop? 'Kinderdrama tart heersende ideologie'! (Katholiek Nieuwsblad)

Meer diepgang in dit artikel? “Voordat ik iets over de inhoud van het boek 'Diepgang in het gesprek' vertel, moet ik een waarschuwing geven. Wie denkt dat hij na lezing van dit boek opeens meer diepgang in het gesprek zal hebben, zal teleurgesteld uitkomen. Want zo werkt het natuurlijk niet. Wie meer diepgang in zijn gesprekken wil hebben, zal eerst over dat onderwerp iets moeten lezen - dat wel.” (Uit de Evangelische maandkrant Uitdaging)

Over diepgang verder geen enkel woord meer.

Over het vreemd-gekopte Bosnië-artikel geen kwáád woord meer: de mennonieten doen (weer) veel goeds, dit keer in het Bosnische stadje Jajce en dat (en nog veel meer) staat allemaal in het ADW.

Maar over dat Belgische-kinderdrama-stuk in het Katholiek Nieuwsblad valt wel het één en ander te zeggen: Ieder verband tussen kinderen, jeugd en seksualiteit zijn voor Fernand Keuleneer, advocaat te Brussel, uit den boze. Natuurlijk, Marc Dutroux is een geval apart, maar toch weet Keuleneer een vloeiende lijn te trekken tussen Calvin Klein-reclames en kindermoord. En hij erkent daarbij opvallend weinig obstakels op zijn weg. Zo is “de grens tussen homoseksualiteit en pedofilie dunnetjes”. Dus, “bedank de politici die nog durven komen aandragen met principes van niet-discriminatie op basis van seksuele geaardheid, voorkeur of beleving voor de bewezen diensten, en maak ze werkloos bij de volgende verkiezingen. Herstel de traditionele opvattingen over normaliteit in intieme relaties. Zorg voor een herstel van de spontane sociale controle. Stigmatisering is wel degelijk effectief.”

Voor advocaat Keuleneer is het allemaal modern: pedofilie, moord, verkrachting. Vroeger had je dat allemaal niet, toen het hele dorp nog naar de pastoor luisterde. Zelfs op de pastoor kun je je als eenvoudige conservatief-katholieke advocaat niet meer verlaten: De kerk was “opvallend afwezig” in de golf van woede, rouw en hysterie die over België sloeg, stelt Keuleneer. “Kardinaal Danneels vond het nodig zich zonder meer tegen de doodstraf uit te spreken”, dat wel. “Ik dacht dat de kerkelijke leer daarover genuanceerder was!” Want Keuleneer houdt van nuances, dat is inmiddels wel duidelijk. Treurig sluit hij af met het vermoeden dat België 'the rotten heart of Europe' is geworden.

“Ik houd van België. De Belgische mentaliteit spreekt mij aan. Ze houden nog een heleboel ouderwets levensgevoel vast. Een Belg laat zich niet gauw iets aanpraten”, klaagt de hervormde theoloog De Knijff. Hij werd ter ere van zijn afscheid van de Utrechtse universiteit geïnterviewd in het (SoW-gerichte) Centraal Weekblad. De hoogleraar kon niet weten dat Marc Dutroux een tijdje het gezicht van België zou bepalen. De Knijff heeft het over iets heel anders: “Ik vind Nederland een uitzonderlijk land met een uitzonderlijk volk. Het heeft zeker zijn goede kanten, maar respect voor het verleden is er niet. Nederlanders hebben weinig historische zin. (. . .) Alles overboord gooien pakt verkeerd uit. Kijk maar in de NRC hoe Rudy Kousbroek over christenen spreekt. Gelovige mensen zijn in zijn ogen middeleeuws, zelfs primitief, die snijden een ander de hals af. Dat is gevaarlijk eigenlijk, zulke malle oordelen vind je alleen maar in Nederland.”

Historisch besef gedijt soms in hoeken waar noch De Knijff noch Rudy Kousbroek graag komen: Jean Marie le Pen heeft een Clovis-comité opgericht om op Frans-nationale wijze te vieren dat de moorddadige Frankenleider Chlodovech zich ongeveer 1500 jaar geleden in Reims liet dopen. Een reformatorische synode sloeg, na de bekendmaking van Le Pen zo aan het walgen dat ze pleitte voor afgelasting van het grote Clovis-feest dat op 22 september (in het bijzijn van de paus) in Reims gevierd gaat worden. Afgelasting ging de katholieke bisschoppen uiteraard veel te ver. Wel eisten de bisschoppen dat de 108 mamamobiles (in plexiglazen schrijnen opgeborgen Mariabeelden, getrokken door een Peugeot 106) van een Maria-gekke notaris uit Baillet-en-France uit het zicht van de paus en dús uit de route van de papamobile worden gehouden. Dit alles valt te lezen in het voormalig-katholieke opinieblad De Bazuin.

Zowel De Wekker (Christelijk-Gereformeerd) als Woord en Dienst (SoW) maken veel werk van de jongeren. De Wekker bedoelt échte tieners, Woord en Dienst stort zich op de iets ouderen, op díe twintigers en dertigers die kerkelijk zijn gebleven.

“Het hart van onze kinderen en van onze jeugd gaat van nature ergens anders naar uit (dan naar het geloof, de Schrift, de preek, enzovoort - red.). Het is vol van de wereld, vol van zichzelf, soms ook (je schrikt ervan) van de duivel”, schrijft Van Amstel in de Wekker. “Het is ronduit een wonder van genade wanneer jongeren gaan luisteren naar de preek.” Dat ontslaat de dominee natuurlijk niet van de plicht zijn best te doen zich voor de jeugd begrijpelijk uit te drukken, “want de HEERE werkt middellijk”.

Over-generalisaties

In Woord en Dienst dreigt Jaap Versluis soms onder te gaan in zijn eigen over-generalisaties: te simpel lijkt mij de tegenstelling tussen de baardaap die alleen maar over kernwapens wil preken en de jongeren van 'de generatie X' die “terug naar af willen, naar het grote verhaal, naar de basis en de ervaring van het persoonlijke geloof en het zoeken naar dit geloof”.

Toen Versluis eind jaren tachtig voor een stadsgemeente op bezoek ging bij 'nieuw ingekomenen', ervoer hij het zo: “Of we werden binnengelaten hing (. . .) grotendeels samen met de leeftijd. Veertigers en vijftigers ontstaken van drie hoog in woede bij het horen van de naam kerk alleen. Dat waren de Wolkertjes (wordt Wolkers bedoeld?) en 't Hartjes. We haalden onze schouders op bij al dat verbaal geweld, maakten een aantekening en vervolgden onze weg, blij dat we niet zelf van dergelijke frusto's waren. bij jongeren hadden we meer ingang. We boomden wat af en buiten vroegen we ons dan steevast af, wat we besproken hadden. Maar goed, de kerk had weer openingen gecreëerd.” Wat een diepgang!