Rap anno '97 doorbreekt grenzen

AMSTERDAM - “Als je zegt dat rap alleen voor zwarten is omdat het uit de zwarte cultuur voorkomt, kun je net zo goed zeggen dat fietsen niet voor negers zijn omdat de fiets een blanke uitvinding is.” Def P., rapper en tekstschrijver van de Osdorp Posse, verwoordde afgelopen zaterdag treffend waar alle deelnemers aan Double Talk het over eens waren: rap is anno '97 een internationale en grenzeloze cultuur.

Dat was dan meteen ook een van de weinige punten waarbij de rappers en dichters in Frascati op een lijn zaten. Het seminar was zaterdagmiddag de opening van Double Talk, het hiphop en rappoetry festival. De co-productie van de Nes-theaters en Paradiso, met een bijdrage van de stichting 'Facelift van Europa', bood niet alleen een keur aan nationale en internationale hiphop-artiesten, maar vroeg ook aandacht voor rappoetry. Want de Nederhop mag dan tot een van de belangrijkste genres in de Nederlandse popmuziek zijn uitgegroeid, buiten het muzikale kader speelt rap in ons land nog steeds nauwelijks een rol van betekenis.

Grote verschillen

Een eerste kennismaking met de enkele deelnemende rappers en dichters bood het seminar in Frascati, maar daar bleek al snel dat de artiesten maar moeilijk onder één noemer te vatten waren.

Zowel qua onderwerpkeuze (variërend van vliegen tot de paus en het Nederlands koloniaal verleden) als qua motivatie bleken de verschillen groter dan de overeenkomsten.

Zo bezag de Afro-Amerikaanse dichter Baby Kain, een van de oprichters van de Last Poets, de oervaders van de rap, zijn gedichten vooral als een manier om de revolutie te prediken. Hij bleek allesbehalve optimistisch over de ontwikkelingen in de hedendaagse Amerikaanse rap. Sprekend over de vorig jaar vermoordde gangsta rapper Tupac Shakur merkte hij op: “Tupac was op jacht naar de dood. In een film speelde hij een karakter vol zelfhaat, die alleen iemand was als hij iemand bang kon maken. Dat aspect zat ook in zijn kunst. Rap in Amerika is steeds meer uitgegroeid tot geweld tussen zwarten onderling.”

Pragmatischer in de benadering van zijn teksten was Def P., een van de belangrijkste grondleggers van de Nederhop. “De eerste prioriteit is dat de rap lekker moet flowen. Je moet de aandacht van het publiek weten te vangen en als er dan ook nog een positieve boodschap inzit, is dat mooi meegenomen.”

Hoe lekker de raps van Def P. flowen, kon het publiek later op de dag horen in Paradiso, waar de rapper een opmerkelijk gelegenheidsduo vormde met zanger Henny Vrienten. Van Def P.'s teksten was helaas nagenoeg niets te verstaan.

Desondanks slaagde het tweetal erin een aparte sfeer te creëren door de wisselwerking tussen Def P.'s puntige, ritmische raps en de elegante gitaarklanken die Vrienten aan zijn akoestische gitaar ontlokte.

Aanstormend talent

Het was niet de enige Nederlandse verrassing op het programma. Ook de Groningse formatie Zombi Squad liet horen dat er nog heel wat aanstormend hiphop-talent zit aan te komen. Na de ingetogen opening van Vrienten en Def P. moest Zombi Squad een bijna koude start maken, maar slaagde er dankzij de droge, strakke beats van de dj en de enthousiaste performance van de rapper toch in het publiek te overtuigen.

Daarna was het voor de grote publiekstrekker The Roots niet meer moeilijk het uitverkochte Paradiso op zijn kop te zetten.

Door niet met draaitafels en samples, maar met echte instrumenten te werken, kwam de formatie tot een losse sound, die maximale ruimte voor improvisatie bood zoals je dat in hiphop-kringen maar zelden tegenkomt. De drummer en bassist legden een dansbare basis, waaraan de toetsenist met zijn funky groovende akkoorden een lekker ontspannen jaren '70 tintje toevoegde.

Het optreden begon rustig een reeks bijna hypnotiserende rap-songs, die het publiek als het ware de muziek inzogen. Maar halverwege het concert schudde de drummer het publiek wakker met een ongelofelijke drumsolo, waarna de zaal met enkele uitgelaten covers van hiphop-hits tot het kookpunt werd gebracht.