Visie Fina op dopingprobleem verlamt zwemsport

PERTH - In Australië wordt zwemmen wel de spiegel van de menselijke ziel genoemd. Maar het duurde tot de laatste dag van de WK zwemmen, voordat die uitbundig werd getoond. In het eindelijk uitverkochte Challenge Stadium in Perth gingen 10 000 toeschouwers gisteren uit hun dak na de historische triomf die Australië op de 4x100 wisselslag behaalde over de Verenigde Staten.

Ongeslagen waren de Amerikanen in de voorgaande zeven edities van de wereldkampioenschappen op dit onderdeel gebleven. De grote ster van het toernooi, Michael Klim, groeide tijdens het slotnummer boven zichzelf uit door als derde zwemmer de Amerikanen persoonlijk de nek om te draaien. Het heeft de man met de karakteristieke kop en vastberaden blik in de ogen al voor de Spelen van Sydney tot een legende gemaakt. In Perth won hij op alle zeven disciplines waarbij hij betrokken was een medaille: vier maal goud, twee zilver en een brons. Daarmee is hij de succesvolste WK-zwemmer ooit. En overtrof deze persoonlijkheid de kleurloze Amerikaanse Jenny Thompson, die zich met vier gouden plakken en een zilver als meest succesvolle vrouw van het toernooi revancheerde voor haar mislukte Olympische Spelen.

In het Australian Institute of Sport in Canberra is de afgelopen jaren de basis gelegd, die over tweeënhalf jaar solide genoeg moet zijn om in Sydney de Amerikanen totaal te overvleugelen. Bij de mannen was daar vorige week dankzij de uitbarsting van Klim al sprake van; de Amerikaanse vrouwen blijven vooralsnog onaantastbaar. Enige Russische hulp krijgt Australië daarbij van Gennadi Touretski, de trainer van Alexander Popov. Popov werd vorige week door de Fina uitgeroepen tot zwempersoonlijkheid van 1997 en verloor zaterdag prompt voor het eerst in zijn loopbaan op een internationaal toernooi.

Die loterij bleef uiteraard in de schaduw van de opmerkelijke krachttoer van de pas twintigjarige Klim, die ook de zwemmer was die - op de 100 meter vlinderslag - een wereldrecord het dichtst benaderde. Perth '98 werd daarmee de eerste WK die geen enkele grensverlegging opleverde. Aan het bad kon dat niet liggen, daar in '91 nog zeven van dergelijke verschuivingen te noteren vielen. De harde oceaanwind was een barrière; het vreemde seizoen ook, met een WK volgend op Europese kampioenschappen en Pan Pacific Spelen. Maar de belangrijkste reden is de toegenomen dopingcontroles waaraan de zwemmers worden onderworpen. Stagneert daardoor al jaren de ontwikkeling op tal van atletiekonderdelen, de recente commotie rond de Chinese zwemploeg had zelfs een verlammend effect.

Nooit heeft de Fina het probleem serieus genomen, zelfs niet nadat in 1994 zeven Chinesen op gebruik van hetzelfde preparaat werden betrapt. Het werd destijds aan de Chinese federatie overgelaten een onderzoek in te stellen naar de manipulatie waarin zij mogelijk zelf actief betrokken is geweest. Gisteren kwam de wereldzwembond met dezelfde lachwekkende beslissing op de proppen. Het dopingpanel van de Fina heeft ongeveer alle Chinezen in Perth ondervraagd, en iedereen heeft verzekerd dat China geen georganiseerd dopingprogramma heeft. “Er zijn geen aanwijzingen voor systematisch dopegebruik, zoals ons dat in 1994 ook niet is gebleken”, aldus secretaris Werner. “Wij vertrouwen erop dat al onze leden zich op dit gebied aan de regels houden.”

Het is een soortgelijke verklaring die ten tijde van het DDR-regime in het zwemmen regelmatig was te horen, maar de Fina weigerde commentaar te geven op de bewijzen voor het dopingprogramma die dankzij het overheidsonderzoek in Duitsland ter tafel zijn gekomen. Zij gaat slechts onderzoeken of gebruik duretica qua straf onder dezelfde noemer moeten vallen als spierversterkers. Vier Chinesen werden in Perth betrapt om een maskerend middel voor anabole steroïden betrapt. Was het om spierversterkers gegaan, dan had het land als geheel kunnen worden uitgesloten.

Verwacht wordt dat een aantal landen China zal boycotten, om te beginnen door weg te blijven van de World Cup wedstrijden in Peking. PSV-trainer Verhaeren is daar een voorstander van. “Als je het niet eens bent met de wijze waarop in zo'n land met sport wordt omgegaan, moet je er zelf ook niet gaan sporten.”

Daarbij moet de zwemsport er voor waken geen heksenjacht te ontketenen. Zolang veel middelen niet traceerbaar zijn en controles verre van waterdicht - dat zal overigens altijd zo blijven - zullen veel naties hypocriet met de vinger blijven wijzen. Zoals de VS, dat van het IOC tientallen miljoenen aan tv-rechten ontvangt, maar in de aanloop naar de Spelen in Atlanta bekend maakte geen geld voor een anti-dopingprogramma te hebben. Of Rusland, Hongarije of Finland. Landen die de afgelopen decennia de wereld met topprestaties verbaasd en daarmee steevast de geruchtenmachine op gang brachten. En dat in Perth weer deden door na de ontmaskering van China géén opzien meer te baren. Interessant om eens te vernemen, hoe elders wordt gedacht over de Nederlandse opleving.