Ritsma lacht in Inzell voorlopig het laatst

INZELL - Een welgemeend dankwoord aan het adres van Ids Postma kon er wel af bij Rintje Ritsma. In de profwielersport zou het samenspel worden uitgelegd als een prachtige combine, waarvoor de 'profiteur' volgens afspraak een vorstelijk bedrag moet schuiven.

Op het oog bewees Postma zijn commercieel denkende collega een betere dienst dan zichzelf door op de vijf kilometer van de WK allround zo verwoestend te keer te gaan dat hij zijn tegenstander Noake volledig sloopte. Postma haalde met zijn kamikaze-tactiek minder uit de race dan bij een evenwichtiger opbouw mogelijk was geweest, maar het vaderlandse elitekorps had in de jacht op de medailles wel ineens een buitenlandse concurrent van zich afgeschud.

Het lijkt ook dit schaatsweekeinde weer het oude liedje te worden. Vooraf waren er fantastische bespiegelingen gemaakt over de sterke inbreng van Japanners en Amerikanen op de mondiale titelstrijd. Halverwege het mannentoernooi lijkt evenwel niemand Ritsma de prolongatie van zijn wereldtitel in de weg te staan. Hooguit Postma. Na zijn weliswaar slordig, maar desondanks snel gereden 500 meter en een keurige vijf kilometer oogt het perspectief voor de Lemster beter dan twee weken geleden op het EK. Toen moest Ritsma in het onderlinge duel op de 1500 meter bijna een halve seconde goedmaken op Postma, nu is het verschil bijna één tiende in het voordeel van de titeldrager. Ritsma vindt het echter veel te vroeg om over een 'gelopen' koers te spreken. Op de sprint leverde Postma een fractie in ten opzichte van 'Heerenveen', maar daar staat tegenover dat hij in korte tijd op de lange afstanden is gegroeid.

Slechts weinigen geloofden hun ogen toen de boerenzoon uit Deersum op de 5000 meter razendsnel van acquit ging (opening 18,63; vervolgens rondje van 31,2) en tot 1400 meter het (indoor)wereldrecordschema van Koss aanhield. De verzuring moest een keer intreden. Die sloop na drie kilometer, toen hij moest overschakelen naar 33'ers, in de benen en beleefde een 'climax' in de laatste twee omlopen. Zijn tijd van 6.54,05 mocht er echter zijn. En passant had hij Noake, die zich gek had laten maken door de Fries, de vernieling ingereden. Ritsma, die de als grootste concurrent aangeduide Shirahata in een onevenwichtige race op 6.55,80 had zien uitkomen, kon rustig een 'winnende' strategie uitstippelen.

Postma had zichzelf beter in de hand dan menigeen vermoedde. “Ik ging niet bewust zo snel weg. Het was natuurlijk wel hard, maar ik schaatste toch heel ontspannen. Met Henk Gemser had ik afgesproken dat ik op techniek zou blijven rijden. Alleen de laatste twee ronden zag het er niet meer uit.” In de slotronde schaatste de mannencoach tegen alle regels in als een bezetene naar zijn krabbelende pupil om hem over de eindstreep te 'praten'. “Daar heb je Henk ook nog”, zei Postma droog. “Hij ging nog bijna sneller dan ik.”

Volledig uitgeteld zeeg de hoofdrolspeler na zijn race neer op een bankje. Angst dat hij vandaag (1500 meter) en morgen (10 kilometer) de tol voor die inspanning moet betalen, kent hij niet. Op het EK mocht hij de lange afstanden nog niet met 'bloed in de strot' (dixit Gemser) rijden, maar hij heeft tussen de beide grote evenementen aan inhoud gewonnen. Het ging enigzins ten koste van de sprint - al was hij een van de acht die een 37'er klokten; een ongekend aantal op een WK - doch dat is fysiologisch te verklaren. Ritsma zei het hem voor: “Als je sprint heel goed gaat, ben je geneigd heel veel duurwerk te gaan doen. De snelle vezels worden daardoor minder geprikkeld.” Postma beaamt het: “Maar ik ben wel overgeschakeld op snellere duur. Dat wil zeggen: de rondetijden werden beter op de training.”

Ontspannen

Ritsma's trainer De Vegt verwacht dat Postma lichamelijk zoveel sterker is geworden, dat hij op de WK afstanden een serieuze medaillekandidaat op de stayersonderdelen is. Dat gegeven voorspelt morgen een boeiender race op de tien kilometer dan in Thialf het geval was. Maar ook Ritsma schaatst beter en meer ontspannen dan twee weken geleden. Zijn 500 meter noemde hij één van zijn beste, “de eerste die een beetje liep zoals ik wilde.” Dat hij royaal uit de laatste binnenbocht zeilde, kwam volgens hem omdat hij het goede ijs ontwend was. Daarnaast heeft hij zijn startsnelheid vergroot; hij komt op de eerste honderd meter eerder in het ritme.

Helemaal een Nederlands onderonsje zal de WK bij de mannen niet worden, al reed het vaderlandse supertrio op de vijf kilometer keurig in het spoor van landgenoot Bart Veldkamp. De voor België uitkomende Hagenaar werd in zijn race begeleid door zijn vriend Koss. De afspraak was de afgelopen zomer al gemaakt. “Very funny”, noemde Koss die tijdelijke nieuwe dimensie in zijn sportieve leven. “Het was voor het eerst sinds anderhalf jaar dat ik weer op het ijs stond. Bart is vooruitgegaan. Hij is meer relaxed.”

Verandering van klimaat en omgeving doet Veldkamp al een tijdje zichtbaar goed. Sinds deze week beschikt hij over een tweede sponsor (een nieuw soort frisdrank), waardoor hij niet langer zijn spaarcenten hoeft aan te spreken. Hij stak dusver dertig mille eigen geld in de voorbereiding op de grote toernooien.

Keiji Shirahata is tot dusver de enige indringer in de KNSB-delegatie. De door Gerard Kemkers getrainde KC Boutiette ligt op de loer. Vooral van de Japanners werden wonderen verwacht, maar de Aziaten ontpopten zich halfkoers als de grote verliezers van het WK. Ze blijken vooral snel te schaatsen als het niet hoeft. Noake, van nature geen stayer, vloog afgelopen zondag in Baselga op de vijf kilometer over de baan (6.49). Hij had toen de omstandigheden mee; tussen negen en half tien 's ochtends was het ijs in het Dolomietendorpje op zijn best. “Als het belangrijk wordt, schaatsen de Japanners niet hard”, weet Ritsma. Shirahata, die overigens beduidend beter sprint dan vorig jaar, verveelde zich bij wijze van experiment tien dagen in een hoogtekamer. “Baat het niet, dan schaadt het twee jaar voor de Olympische Spelen in eigen land ook niet”, veronderstelde bondscoach Kuroiwa. De mysterieuze voorbereiding op het WK, gecombineerd met de tijdsexplosies in de World Cupwedstrijden, was voldoende om de Nederlandse ploeg angst aan te jagen. Shirahata schiep er een onmetelijk genoegen in door vooraf over Ritsma te zeggen dat hij er 'niet fit' uitzag.

De wereldkampioen lacht voorlopig het laatst en dus het best. Hij voelt zich zo ontspannen dat hij in zijn arm moet knijpen om te beseffen dat hij aan een wereldkampioenschap deelneemt. Uitgerekend Shirahata, wiens schema een opvallende gelijkenis vertoonde met een deinende Noordzee, gaf hem op de 5000 meter een belangrijk psychologisch steuntje in de rug. Ritsma: “Uit zijn opbouw van de race haalde ik een stukje motivatie.”