Minister Borst wil een scherper toezichtsorgaan voor de zorgsector

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Minister Borst werkt aan de oprichting van een onafhankelijk toezichtsorgaan in de zorgsector. Hoewel het huidige toezichtsorgaan CTU, gelieerd aan de Ziekenfondsraad, goed functioneert, is volgens haar een scherper, onafhankelijk toezicht nodig, gezien de fusies die gaande zijn tussen ziekenfondsen en particuliere verzekeraars.

Borst zei dit gisteren tijdens overleg met de Tweede Kamer over de rol van de verzekeraars in de zorgsector. De Kamerleden Van Boxtel (D66) en Oudkerk maakten zich grote zorgen over die rol. De overheid trekt zich als regelaar steeds verder terug ten gunste van de verzekeraars. Verondersteld wordt, dat de verzekeraars door concurrentie en door kwalitatief goede zorg in te kopen tegen zo laag mogelijke prijs, er in zullen slagen de kosten in de gezondheidszorg in de hand te houden.

Van Boxtel (D66) en Oudkerk (PvdA) betwijfelen echter of het werkelijk tot concurrentie komt tussen de verzekeraars. Het aantal zorgverzekeraars (ziekenfondsen en particulieren) is de afgelopen jaren als gevolg van fusies gedaald van meer dan 70 naar 28. Van Boxtel en Oudkerk zijn bang dat dit aantal nog verder zal slinken en dat in de toekomst nog maar een handvol verzekeraars de dienst uitmaakt in de zorgsector. Daarbij komt dat de zorgverzekaars steeds meer samenwerkingsverbanden en fusies aangaan met de grote schadeverzekeraars.

Om die reden bepleitten de twee Kamerleden een stevig onafhankelijk toezicht op de zorgverzekeraars, los van de Ziekenfondsraad. Borst zei dat zij daar op dit moment al aan werkt. De minister zal bovendien contact opnemen met haar collega's van sociale zaken en van financiën, Melkert en Zalm, om betrokken te worden bij een ambtelijke commissie, die op dit moment bekijkt hoe het toezicht op de de verzekerings-, bank en pensioenwereld met het oog op de fusies daar kan worden verbeterd. Die commissie is na het parlementaire onderzoek naar de ondergang van de levensverzekaar Vie d'Or ingesteld.

Borst zei geen aanwijzingen te hebben dat de totale reserves die de ziekenfondsen de afgelopen jaren hebben opgebouwd te groot zijn. De fondsen hadden eind 1995 samen 870 miljoen gulden als reserve op de bank staan. Dat is een bedrag dat zij ongeveer zullen moeten aanhouden, wanneer zij per 1 januari 1998 volledig met elkaar moeten gaan concurreren, meent Borst.

Oudkerk en Van Boxtel verdenken de verzekeraars ervan, veel te hoge reserves te hebben opgebouwd door in de afgelopen jaren te hoge nominale (vaste, niet-inkomensafhankelijke) premies te heffen. Met die premie worden de verzekeraars geacht met elkaar te concurreren in het gevecht om de verzekerden.

De veronderstelling is dat door deze concurrentie de nominale premie omlaag gaat. Maar daarvan is de afgelopen jaren absoluut geen sprake geweest. De verzekeraars hebben de nominale premie de afgelopen jaren juist hoger vastgesteld dan door het kabinet geraamd. Zij deden dit om tekorten weg te werken, om uitvoeringskosten te dekken en om reserves op te bouwen.

Van Boxtel vreest dat ook na '98 de premie niet zal dalen. Door de fusiegolf blijven nog maar een handjevol verzekeraars over, waardoor de kans op 'kartelachtige afspraken in de rooksalon' over de hoogte van de nominale premies alleen maar zal toenemen.

Borst vond haar partijgenoot 'te ongeduldig'. Zij wees erop dat de verzekeraars pas vanaf '98 echt met elkaar gaan concurreren. Dan worden zij volledig gebudgetteerd en is het afgelopen met het huidige systeem, waarbij ziekenfondsen door verevening en nacalculatie elkaar achteraf financieel bijspringen. Pas dan hebben ze er volledig belang bij, om tegen een zo laag mogelijke prijs een kwalitatief zo goed mogelijke zorg in te kopen.

De verzekeraars die het beste en goedkoopste inkopen, kunnen hun verzekerden een gunstig laag nominaal tarief voorschotelen. Dure verzekeraars zullen worden gestraft, doordat hun verzekerden overlopen naar de goedkopere maatschappijen. Met het oog daarop krijgen ziekenfondsverzekerden vanaf volgend jaar de kans elk jaar van verzekeraar te wisselen. Nu kan dat alleen om de twee jaar.