LESSEN IN LEEGTE

De science fictionfilm 'Contact' begint met een indrukwekkend lange openingsscène, waarin de toeschouwer achteruit het universium wordt ingezogen. Tussen sterrenbundels, kometen en zwarte gaten duiken af en toe flarden van bekende muziekfragmenten op.

Naarmate de afstand tot de aarde groter wordt, worden de evergreens ouder: zo illustreert regisseur Robert Zemeckis dat het aardse geluid zich stapsgewijs uit de dampkring beweegt. Hoe verder weg, hoe archaïscher het beeld van onze beschaving. En uiteindelijk wordt het heerlijk stil, zweven we minutenlang geluidloos door de lege oneindigheid.

In feite begint 'Contact', waarin astrologe Jodie Foster worden uitverkoren om contact te leggen met buitenaards leven, met een pauze. Zemeckis kiest niet voor een explosieve aftrap waarin de special effects je om de oren vliegen, zodat je meteen in je stoel achterover gedrukt wordt. Hij legt de tijd abrupt stil en doet je beseffen dat het nietige aardse gekrakeel slechts een paar lichtjaren verderop in volledige stilte is opgelost. Tijd voor bezinning.

Misschien ligt het eraan dat het een zaterdagavond in Tuschinski was, maar kennelijk is een spirituele pauze zonder cola en popcorn aan de meeste bioscoopbezoekers niet besteed. Het duurt ongeveer dertig seconden tot de eerste achterwerken beginnnen te schuifelen, kelen zich schrapen en monden gaan mopperen. “Nou, zo kan ik ook anderhalf uur film vullen”, klinkt het achter ons. “Wat is dit?” Dit is sáháái!

Ik moet denken aan een oude plaat van Van Kooten en De Bie, waarin De Bie zich tegen een ober in een restaurant beklaagt over de keiharde muzak (“James Last, James Last? James -verlast zult u bedoelen!”) waardoor het hem niet eens lukt een kroket te bestellen. Uiteindelijk schreeuwt hij wanhopig dat de mensheid bang is geworden...voor de stilte! Misschien moet de openingsscène van 'Contact' verplichte kost worden voor elke filmvertoning: lessen in leegte.