Kok haalt hard uit naar zwalkende PvdA-senatoren

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Premier en PvdA-leider Kok heeft zware kritiek op het optreden van de Eerste-Kamerfractie van zijn partij in het debat over het afschaffen van de Ziektewet. Hij vindt dat de senatoren met hun verzet twijfel hebben gezaaid over de juistheid van de hoofdkoers van dit kabinet, waarvan privatisering van Ziektewet en WAO een essentieel onderdeel is. Ook kritiek van het PvdA-congres vandaag kan die afspraken niet veranderen, waarschuwt Kok.

Op de dag van dat jaarlijkse congres in Zwolle zegt Kok in een vraaggesprek met Trouw: “De Kamerleden en ook de congresleden kennen het regeerakkoord, de basis voor dit voorstel. Het is jammer dat men anderhalf jaar nadat het contract is gesloten waarop dit kabinet is georganiseerd, met deze reactie komt. Afspraak is afspraak, zeg ik ook tegen mijn eigen mensen. Zonder die afspraak was het kabinet er niet gekomen.”

Critici zoals de PvdA-ideologen Tromp en Kalma, die zich de laatste weken fel keren tegen het te liberale, te weinig sociale beleid van het kabinet-Kok, verweet Kok gisteravond voor de Nos-radio 'lafheid met terugwerkende kracht'.

De PvdA-fractie in de Eerste Kamer verzette zich aanvankelijk hevig tegen privatisering van de Ziektewet en wekte zelfs de indruk dat het machtswoord van de premier nodig zou zijn om haar over de streep te trekken. Volgens Kok hebben de senatoren te zwaar en op te hoge toon ingezet en daardoor onnodig spanningen en misverstanden veroorzaakt. “De PvdA-fractie heeft het politieke probleem in hoge mate zelf opgeroepen. Als je heel lang zegt dat iets niet te pruimen is en je grote tot onoverkomelijke bezwaren hebt, maar vervolgens toch akkoord gaat, zij het met grote tegenzin, dan levert dat een zichtbare spanning op.”

In het interview toont de premier zich geraakt over het excuus van PvdA-senator Van de Zandschulp dat hij met zijn stem vóór, vuile handen heeft gemaakt. “Als je begint te zeggen dat je mordicus tegen bent, kan je niet anders dan vuile handen maken als je toch vóór stemt. Dan moet je om te beginnen niet zeggen dat je mordicus tegen bent.”

Volle overtuiging

Kok zelf zegt dat hij uit volle overtuiging de keuze voor afschaffing van de Ziektewet heeft gemaakt. Niet alleen om ingrepen in de hoogte en duur van uitkeringen te voorkomen, maar ook vanwege de noodzaak het stelsel van sociale zekerheid minder duur te maken. “Ik zie het als mijn opdracht de sociaal-democratische uitgangspunten te verenigen met het gezondmaken van de Nederlandse economie. Hoe gezonder de economie, hoe beter de kansen zijn voor een gezonde sociale ontwikkeling, de bestrijding van de armoede, het tegengaan van sociale uitsluiting.” Kok vindt ook dat deze operatie behoort tot de prijs die de PvdA moest betalen voor de totstandkoming van paars.

Op de kritiek, ook uit andere geledingen van de partij, op de hoofdkoers van de PvdA in dit en het vorige kabinet zegt de premier: “Die koers was nodig. Als nu het debat gaat over de vraag of dat wel de juiste keuze was, heb ik er recht op rechtop te gaan zitten.”

Op zijn persconferentie zei Kok gisteren dat er ook geen enkele aanleiding is het regeerakkoord te herzien op het punt van de privatisering van de WAO. “Ook dat zal gaan op een sociaal verantwoorde manier, ook daar zal sprake zijn van een vangnet. Het is natuurlijk altijd goed om te praten over hoe je mogelijke nadelige effecten kunt beperken. Maar de hoofdlijn uit het regeerakkoord blijft overeind.”

Kok keerde zich tegen de kritiek van VVD-fractievoorzitter Bolkestein dat hij risico-mijdend gedrag zou vertonen en dat de coalitie dreigt te gaan leiden aan metaalmoeheid. Bolkestein vindt dat Kok veel voortvarender de herziening van het stelsel van sociale zekerheid ter hand moet nemen.

Kok: “Dit tempo lijkt mij het maximum tot waar je in Nederland kunt gaan. Bolkestein staat er niet middenin, zoals ik.”

- Pagina 9: Ons commentaar - Bijlage ZenZ: interview met Kok