Rodionov vindt één leger in Rusland wel genoeg

van onze correspondent MOSKOU - De Russische strijdkrachten hebben de oorlog verklaard aan een wildgroei van militaire organisaties die overal in het staatsapparaat opduiken. Deze aparte legertjes blijven maar groeien, klaagde minister van defensie Igor Rodionov gisteren. Samen zijn ze al even groot als de helft van de echte strijdkrachten.

“Niemand wil dit probleem aanpakken, niemand praat erover”, zei de minister die niet weet hoe hij de Russische defensie financieel overeind moet houden. Extra zuur is dat de militaire organisaties buiten het echte defensieapparaat wel het beloofde geld uit de staatskas krijgen. “Daar durven wij niet eens over te dromen”, aldus Rodionov.

In Rusland hebben 23 ministeries en andere staatsinstellingen hun eigen militaire organisaties. Dat varieert van spoorwegsoldaten, troepen die de verbindingen onderhouden voor de regering en de president, troepen van het ministerie voor kernenergie, troepen van het ministerie voor noodtoestanden, van het ministerie van wegenbouw, van de dienst voor buitenlandse inlichtingen, tot de federale bewakingsdienst.

Defensie zelf heeft ook merkwaardige fenomenen, zoals de vuurwerktroepen die op feestdagen in actie komen. Een heel zielig verschijnsel is stroibat, een afkorting voor de 'bouwbataljons': dienstplichtigen die flats bouwen voor officieren en soms ook de privé-buitenhuizen van corrupte generaals. Die jongens krijgen zo weinig betaald - een paar gulden per maand - dat sommigen bij stoplichten bedelen om sigaretten en geld. Ook zijn er al stroibatters gesignaleerd die zich in uniform prostitueren.

Een heel groot leger dat weinig geldgebrek kent, is dat van het ministerie van binnenlandse zaken, dat een kwart miljoen manschappen onder de wapenen heeft. Dat binnenlandse leger was verantwoordelijk voor de oorlog in Tsjetsjenië. Een andere gigant zijn de grenstroepen met 205.000 manschappen.

“Al die andere troepen hebben hun eigen ziekenhuizen, hun eigen hogescholen en allerlei andere faciliteiten. Daar is geen enkele noodzaak voor”, sprak de minister ongebruikelijk openhartig.

Igor Rodionov lijkt na een half jaar als minister te breken met vele tradities. Voor het eerst draagt een Russische minister van defensie geen uniform. Hij vertoonde zich gisteren in een grijs herenkostuum, dat duidelijk nieuw is. Sinds hij vorige maand, op zijn zestigste verjaardag, met pensioen ging als generaal en toch minister bleef, werd hij de eerste burger op die post. In vorige functies was hij ook al een principieel voorstander van een burger-minister.

Hij bleek gisteren ook ongewoon openhartig. Op de vraag hoe groot zijn eigen strijdkrachten zijn, antwoordde hij ronduit: 1,7 miljoen soldaten en dat moeten er volgend jaar tweehonderdduizend minder zijn. Tel je de 'andere troepen' erbij, dan is het totaal ruim 2,4 miljoen. Het aantal generaals bij defensie stelde hij op 1.928 en dat moet ook fors minder worden. Minder maar beter, is Rodionovs credo.

Inkrimping en hervorming van de strijdkrachten kosten geld en dat kan grotendeels worden gevonden bij al die extra troepen. Die van binnenlandse zaken zouden een veer van dertig procent moeten laten, volgens de eerste hervormingsplannen.

Geheel tegen de traditie van de laatste jaren in vraagt de minister van defensie niet meer om meer geld. “Geef ons het minimum dat is afgesproken in de begroting. Het hoeft niet meer te zijn, als het maar wordt uitbetaald. We moeten binnen de economische werkelijkheid van Rusland blijven, en die blijft de komende jaren nog slecht.”

Zonder veel plichtplegingen maakte de minister korte metten met het besluit van president Jeltsin om binnen enkele jaren de gehate dienstplicht af te schaffen en een beroepsleger te vormen. “Het is beslist nodig om te dromen over een professioneel leger”, gaf hij de president toe. Maar de komende vijftien jaar - de periode die voor de hervormingen is uitgetrokken - zullen de strijdkrachten een 'gemengd karakter' houden, zoals hij het uitdrukte.

Doctrine

Wel kan er binnen enkele maanden een militaire doctrine geschreven zijn, die de kerntaken van de Russische defensie moet vastleggen. Op de vraag of de uitbreiding van de Navo die militaire doctrine zal beïnvloeden was Rodionov opmerkelijk duidelijk: “Nee”. “Wij hebben onze problemen, de Navo moet haar eigen problemen oplossen.” Natuurlijk is Rodionov tegen die uitbreiding, dat is de algemene opvatting in Rusland. Maar hij is vooral beducht dat de Navo-uitbreiding in de kaart speelt van mensen in Rusland die geen militaire hervormingen willen en die de democratische veranderingen willen terugdraaien.