Vaag compromis voor meerdere uitleg vatbaar

Van onze redactie economie AMSTERDAM - De benoeming van Duisenberg tot president van de Europese Centrale Bank blijft de gemoederen verhitten. Het wat vage compromis, dat Duisenberg niet de volle acht jaar aanblijft maar na een jaar of vier vrijwillig terugtreedt, oogst dagen na de Eurotop nog steeds kritiek en verwarring.

De doorgaans voorzichtige president Wellink van de Nederlandsche Bank uitte gisteren luid en duidelijk zijn ongenoegen. Hij vindt het “erg problematisch” en “absurd” dat nu al vastligt dat in de toekomst een Fransman de Europese Centrale Bank (ECB) gaat leiden. “We moeten over vier jaar maar kijken wie de beste kandidaat is”, zei hij gisteren.

Wellink herinnerde nog eens aan de officiële procedure die gevolgd moet worden voor een nieuwe bankpresident. De Europese ministers van financiën schuiven een kandidaat naar voren, waarna het Europees Parlement en de bank zelf hun oordeel moeten geven. Het parlement en de bank komen “in een rare positie als zij advies moeten geven over een zaak die zoveel jaren geleden is beslist”, aldus Wellink.

Het zou Wellink “verheugen” als het Europees Parlement nu al zou vaststellen dat de automatische opvolging door een Fransman in strijd is met de geest van het Verdrag van Maastricht. Dat lijkt het parlement niet van plan. De Europese socialisten lieten gisteren al weten dat het compromis “in de lijn van het verdrag ligt”. Vandaag verschijnt Duisenberg in het parlement om vragen te beantwoorden over zijn kandidatuur, volgende week volgt een stemming.

Ook de Duitse centrale-bankpresident Tietmeyer liet zich gisteren kritisch uit. “Niet alles wat in Brussel gebeurde heeft bijgedragen aan de noodzakelijke hoop dat de euro werkelijk een supranationale en niet-politieke munt zal worden.”

Verwarring is er over de precieze inhoud van het compromis. Het enige dat zwart op wit staat is de verklaring van Duisenberg. Die heeft “het voornemen niet de volle termijn aan te blijven”. Data zijn niet genoemd. Als hij dat wil, kan Duisenberg acht jaar op de stoel van president blijven zitten of zeven jaar en 300 dagen. Wel heeft Duisenberg aangegeven tenminste de ECB te leiden tot de overgang naar de euro goed is geregeld. Dat zal zijn kort voor de euro echt in roulatie komt, begin 2002.

De vage afspraken hebben tot gevolg dat iedereen het naar eigen goeddunken kan uitleggen. Zo hebben minister Zalm van financiën en diens Duitse collega Waigel deze week gezegd dat helemaal niet zeker is of Duisenberg na vier jaar opstapt. Maar de Franse minister van financiën Strauss-Kahn houdt vol dat Duisenberg heeft beloofd in 2002 weg te gaan. “Ik vertrouw op zijn woord.”