Unilever krijgt miljarden terug uit pensioenkas

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Het pensioenfonds van Unilever, Progress, heeft twee miljard gulden over en probeert die overwaarde terug te geven aan Unilever. Een eerdere storting van 550 miljoen heeft te weinig geholpen, evenals het afschaffen van de pensioenpremies voor het bedrijf en de werknemers.

Progress heeft al jaren meer in kas dan het voor de toekomstige pensioenverplichtingen redelijkerwijs nodig zal hebben. Het fonds beheert momenteel zo'n acht miljard gulden, terwijl iets meer dan de helft in principe genoeg zou zijn. Rekening houdend met veiligheidsmarges voor slechte jaren, blijft uiteindelijk zo'n twee miljard over die volgens het pensioenfonds echt als onnodige overwaarde kan worden gezien.

Die miljarden gaan om twee redenen terug naar het moederconcern. Unilever heeft in de jaren zeventig en tachtig extra aan het pensioenfonds bijgedragen terwijl dit in de jaren tachtig eigenlijk al niet meer nodig was. Dat is er mede de oorzaak van dat zich tien jaar geleden een fors overschot in het fonds ging ontwikkelen. Daarnaast garandeert Unilever de pensioenuitkeringen. Dat wil zeggen dat het concern bijstort als het vermogen van het fonds tekorten zou gaan vertonen. In ruil daarvoor is vastgelegd dat Unilever recht heeft op de overschotten.

Progress keert Unilever dit jaar 350 miljoen uit. Voor de komende jaren zal worden bezien of dat bedrag niet aanmerkelijk verhoogd moet worden. De kans daarop is reëel, zo geeft een woordvoerder van Progress toe. De 350 miljoen vormen ongeveer 4,5 procent van het totale vermogen. Als dit jaar een rendement van meer dan die bescheiden 4,5 procent wordt gehaald, zal het vermogen dus opnieuw toe- in plaats van afnemen.

Al sinds 1987 tracht Progress het vermogen niet onnodig te laten oplopen. De werknemers hoefden niet meer hun volledig deel van de pensioenpremies te betalen. Drie jaar later werd de premies voor werknemers en werkgever helemaal geschrapt. Bovendien werd drie jaar achtereen 110 miljoen aan Unilever teruggeven. In 1994 kwam daar nog eens 220 miljoen bij. Ondanks die in totaal 550 miljoen aan terugbetaalde premies, nam het probleem alleen nog maar toe.

Sinds 1995 is daarom gestudeerd op een nieuwe regeling om de overschotten weg te krijgen. Het zonnige beursklimaat zorgde ondertussen voor hoge beleggingsrendementen die de overschotten verder deden aangroeien. De nu gevonden oplossing houdt opnieuw een premiesvrijstelling in voor werknemers en werkgever, alsook het afbouwen van het overschot in een periode van vijf jaar of langer.

Unilever zal dit jaar minder ontvangen dan de 350 miljoen die Progress uitkeert. Het bedrag komt als buitengewone bate binnen bij Unilever Nederland en die moet daar ongeveer 35 procent vennootschapsbelasting over betalen, wat neerkomt op zo'n 120 miljoen gulden. “Minister Zalm zal een blij man zijn”, aldus een zegsman van Unilever.

Unilever holding, het moederconcern, zal de ontvangsten in mindering brengen van de pensioenvoorzieningen die het op de balans heeft staan. De uitkeringen van het pensioenfonds zullen daardoor geen effect hebben op de winstcijfers van het concern. Wel krijgt Unilever er jaarlijks honderden miljoenen extra kasgeld door binnen.

Unilever is niet het enige concern dat profiteert van een rijk gevulde pensioenkas, al zijn de bedragen bij Unilever wel van een andere orde. Nedlloyd kreeg al eens 100 miljoen terug. En in de eerste helft van de jaren negentig hielpen de pensioenfondsen van de KLM het eigen bedrijf door bijna twee jaar geen werkgeverspremies te vragen.

Het pensioenfonds van de KLM-vliegers kocht daarnaast voor 155 miljoen gulden aan participatiebewijzen van de KLM. Dat is waarschijnlijk een van de beste beleggingen van het fonds geweest. Zij kreeg ruim 4,7 miljoen bewijzen tegen de toenmalige beurskoers van 32,78 gulden. Gisteren waren ze 84 gulden per stuk waard, ofwel samen 395 miljoen.