Sorgdrager deelt vrees OM over te veel zeggenschap niet

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Minister Sorgdrager (D66) van justitie vindt de angst van de officieren van justitie, dat zij zich al te veel met hun werk zal bemoeien, ongerechtvaardigd. “De mens lijdt vaak het meest door het lijden dat hij vreest”, zo reageerde de minister gisteren op de ongerustheid die zich heeft meester gemaakt van het openbaar ministerie.

Tussen Sorgdrager en het openbaar ministerie - aangevoerd door het college van procureurs-generaal onder voorzitterschap van Docters van Leeuwen - loopt al enige tijd een discussie over de bevoegdheden van de minister ten aanzien van het OM. Van een machtsstrijd wil de minister niet spreken. Maar een feit is dat Sorgdrager - voor zij minister werd, was ze procureur-generaal in Den Haag - meer zeggenschap claimt dan het openbaar ministerie lief is.

De minister redeneert dat zij volledig politiek verantwoordelijk en aanspreekbaar is, en daarom ook volledig bevoegd om het OM aanwijzingen te geven. Sorgdrager erkent dat in de praktijk sprake zal moeten zijn van terughoudendheid. Maar ze mag, zo vindt ze, ook in individuele strafzaken een officier opdracht geven wel of juist geen vervolging in te stellen, én ze wil zich kunnen bemoeien met de inhoud van het requisitoir dat een officier houdt. De minister wil wel jaarlijks schriftelijk rapporteren over haar bemoeienissen met het vervolgingsbeleid, zodat de Tweede Kamer zich daarover een oordeel kan vormen.

De volksvertegenwoordiging steunt Sorgdrager in die benadering, zo bleek enkele weken geleden tijdens een overleg. Sorgdrager herhaalde gisteren wat zij bij die gelegenheid ook al onderstreepte: ze heeft niet meer gedaan 'dan nu eens opschrijven hoe het is'.

Uitholling

Maar Docters van Leeuwen en de hoofdofficieren van justitie vrezen dat de lijn die Sorgdrager kiest, leidt tot uitholling van de positie van de leden van het openbaar ministerie. Docters van Leeuwen stuurde Sorgdrager vorige week een stevige brief, waarvan hij een afschrift stuurde aan de commissie voor justitie uit de Tweede Kamer. Kamerleden vroegen vervolgens opheldering over het meningsverschil tussen Sorgdrager en Docters van Leeuwen.

Sorgdrager stelt in een brief, die zij gisteren naar de Kamer heeft gestuurd, dat in eerdere gesprekken met Docters van Leeuwen en met het college van procureurs-generaal is vastgesteld 'dat volledige ministeriële verantwoordelijkheid voor het openbaar ministerie voor alle betrokkenen onbetwist uitgangspunt' was.

“Het overleg heeft geleid tot overeenstemming over de wijze waarop daaraan in de praktijk gestalte behoort te worden gegeven, met inbegrip van het geven van algemene en bijzondere aanwijzingen”, aldus de minister, die aankondigt dat zij suggesties voor de uitwerking van een en ander, die Docters van Leeuwen in zijn brief van vorige week doet, zal betrekken bij haar plannen voor de reorganisatie van het openbaar ministerie.

Volgens een woordvoerder van Docters van Leeuwen is van overeenstemming geen sprake. De eerdere besprekingen, waarnaar Sorgdrager verwijst zijn beperkt gebleven tot twee korte gesprekken, waarin men het niet eens is geworden. Docters van Leeuwen heeft al in mei zijn bezwaren bekendgemaakt, aldus de woordvoerder.