KLODDER

Het woord 'klodder' past niet bij fijnschilders. Klodder hoort bij Flodder, bij klets en kledder, bij kliederen en liederlijk. Het zou een Annie M.G. Schmidt-woordje kunnen zijn. Klodder klinkt vrolijk en ongeremd. Niet geserreerd en zeker niet volwassen.

Lieflijk is het wel, een kloddertje. Maar je denkt toch eerder aan modder, aan Karel Kledder zoals wij Appel vroeger noemden, aan sterk en woest, kortom: eerder aan de scherven dan het aardewerk zelf.

Als er iemand was die niet kliederde, op welke manier dan ook, was het Johannes Vermeer wel. In dat licht is het dan ook niet vreemd dat de Leidse hoogleraar kunstnijverheid Willemijn Fock in een vraaggesprek voor de kunstbijlage van 22 februari het woordje 'klodder', dat zij overigens heel mooi en beschaafd uitsprak, voor publikatie terugnam en verving door het nog beschaafdere 'streek'.

Waarom zij het woordje niet in de krant wilde hebben, bleef onduidelijk. De vrouw die juist opviel door haar eenvoudige en heldere taalgebruik (kom daar maar eens om bij de meeste academici) zei alleen: “Dat woordje 'klodder' klopt niet - streek is beter.”

Ik heb er geen halszaak van gemaakt. Er stond geen rechtsgeding op het spel, dus veranderde ik het zinnetje Hij (Vermeer, ps) is een fijnschilder, hij schildert juist met grote klodders, maar wel zo, dat het op afstand een realistisch beeld geeft netjes in 'Hij is een fijnschilder, hij schildert juist met grote streken, maar wel zo... etc.

Had ik het maar niet veranderd, want nu heb ik spijt. Vorige week bij de opening van de tentoonstelling in het Mauritshuis viel me op hoe treffend het woordje klodder eigenlijk gekozen was. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Hals maakt Vermeer nauwelijks gebruik van grote streken. Van kloddertjes des te meer. Wie zoekt, vindt ze overal, als kleine parels op het vlakke doek. Zelfs de draadjes van de kantwerkster zijn rood en wit uitgelopen kloddertjes.

Jammer is dat. Dat mensen soms zo op hun woorden letten.