'België voorop met wereld-basisinkomen'

Philippe van Parijs is een grote voorvechter van het basisinkomen. Invoering daarvan vereist een sterke overheid. Maar juist de macht van nationale overheden wordt uitgehold door het verdwijnen van de grenzen tussen landen.

Toch laat de filosoof zich niet uit het veld slaan. Integendeel: hij ontleent er argumenten aan voor invoering van een wereld-basisinkomen. Beten bekende wetenschapsfilosofen als John Rawls al hun tanden stuk op de oneerlijke verdeling van talenten en 'erfgoed' over de wereldburgers. Van Parijs vindt dat ook het recht op arbeid eerlijk onder de bewoners moet worden verdeeld. Zijn er banen te weinig, en zien sommigen van arbeid af, dan verdienen ze daarvoor een 'schadevergoeding'.

In het milieu ziet Van Parijs net zulke aangrijpingspunten voor zijn idee van het wereld-basis-inkomen. Net als het recht op arbeid zou bijvoorbeeld het recht op mobiliteit 'gekocht' moeten worden. Tenslotte kunnen niet alle wereldburgers in auto's rondrazen: dan zou de planeet verstikken. Automobilisten zouden mensen die niet rijden, een vergoeding moeten geven voor het afzien van het recht op mobiliteit. Of mensen nu uit armoede of bevlogenheid geen autorijden, doet niet ter zake, vindt Parijs. Het meetpunt is de aanslag op schaarse schone lucht. Eenzelfde redenering heeft hij bij het recht op arbeid: of mensen te lui zijn of te ziek om te werken is niet van belang. Solidariteit tussen mensen, dwars over landsgrenzen heen. Daar gaat het om. “Natuurlijk is het lastig om een Griekse visser en een Hamburgse winkelier nog enige solidariteit met elkaar te laten voelen”, geeft hij toe. Vandaar dat andere argumenten, zoals de verdeling van schone lucht en het recht op arbeid, maatstaf moeten worden voor het wereld-basis-inkomen.

“In België doen wij eigenlijk een groot experiment”, refereert hij aan de opsplitsing van België in twee staten en het debat dat daarop is losgebroken over de verdeling van de welvaart. Als het lukt de solidariteit binnen die twee - verder zelfstandige - staten te handhaven, kan het Belgische model van solidariteit over de grens heen, worden uitgebreid naar Europa, vindt Van Parijs. “Wij Belgen hebben hier een voortrekkersrol te spelen.”