Nedlloyd is weer terug bij zijn wortels

'Hollands Glorie' heette de groep aandeelhouders van Nedlloyd die in 1988 met succes de strijd aanging met de Noorse reder Torstein Hagen. De Noor wilde een stevige vinger in de pap bij het transportconcern, dat volgens hem op de verkeerde koers lag en tussen wal en schip dreigde te vallen.

Hagen wilde van Nedlloyd weer een echt scheepvaartconcern maken. Nedlloyd moest de spil worden in een groot Europees conglomeraat van rederijen. Hagen had zelfs al een naam bedacht: Eurolines. Het waren niet de minsten bij 'Hollands Glorie'. Klinkende namen, onder wie ex-president-directeur A. Helfrich van Shell Nederland, veegden de vloer aan met de visie van Hagen. In hun ogen was de Noorse reder een ordinaire 'stripper' of 'raider'. Een 'opkoper' die er op uit was om het oer-Nederlandse concern uit te kleden en uiteindelijk in delen te verkopen. 'Hollands Glorie' trok toen nog aan het langste eind, maar ruim tien jaar later gebeurt alsnog wat Hagen bepleitte. Met de verkoop van zijn landtransportbedrijf aan Deutsche Post is Nedlloyd terug bij zijn wortels. Alleen stelde Hagens Nedlloyd als scheepvaartconcern nog iets voor. Nu is van het eens zo trotse bedrijf alleen het zwaar-transportbedrijf Mammoet nog over en een belang van 50 procent in de containerrederij P & O Nedlloyd. Maar in de dagelijkse leiding van die bedrijven heeft Nedlloyd niets meer te vertellen.

Na de mislukte aanval van Hagen 'de Noorman' heeft Nedlloyd zijn geld vooral gestoken in de opbouw van een Europees landtransportnetwerk. De Rotterdamse reder wilde het hele logistieke traject, van deur tot deur, aanbieden met een netwerk van rederijen, cargadoors, wegvervoerders, expediteurs, reisbureaus en zelfs een luchtvaartmaatschappij, dat elk pakketje just in time (een term die de toenmalige bestuursvoorzitter H. Rootliep in de mond bestorven lag) op de bestemming zou afleveren. Op papier zagen de plannen er doordacht uit, maar de praktijk was weerbarstiger. Een echte samenhang tussen de land- en zeepoot is er nooit gekomen. Nedlloyd bleef in al z'n vezels een maritiem bedrijf met de daarbij behorende cultuur.

De geschiedenis van het bedrijf gaat terug tot het jaar 1856, toen in Europa als gevolg van de Krimoorlog een nijpend tekort ontstond aan bruikbaar scheepstonnage. De Engelse, Franse en Russische vloten waren niet in staat het handelsvervoer erbij te doen. Een groep ondernemende Nederlanders rook zijn kansen en richtte de Koninklijke Nederlandsche Stoomboot-Maatschappij op, kortweg KNSM. Het eerste schip was de 'Ondine'. In 1870 zag de Stoomvaart Maatschappij Nederland het licht, in 1883 gevolgd door de Stoomvaart Maatschappij Rotterdamsche Lloyd. Deze twee maatschappijen richten in 1888 de Koninklijke Paketvaart Maatschappij op, die alle uithoeken van Indië met de grote havens verbond. Voor passagiers, vracht en post waren de diensten van de KPM al gauw onmisbaar. Er kwamen meer samenwerkingsverbanden die in 1908 resulteerden in de oprichting van de houdstermaatschappij Nederlandsche Scheepvaart Unie (NSU), een naam die stand zal houden tot 1977. Dan wordt hij gewijzigd in de Koninklijke Nedlloyd Groep. Vier jaar later neemt Nedlloyd de KNSM over en richt het concern zich op 'ketenvervoer'. Nedlloyd verzorgt niet meer alleen het transport van haven A naar haven B, maar ook dat van producent A naar consument B. Voor zo'n logistiek 'totaalconcept' zijn grote investeringen nodig in landactiviteiten. Daarom wordt in 1986 Van Gend en Loos overgenomen. Later waarschuwt Torstein Hagen dat echte reders zich niet moeten begeven in de wereld van de truckers. Maar topman Rootliep hoont hem weg.

Pas met de komst van de nieuwe topman L. Berndsen, in 1996, gaat het roer om. Hij verkoopt een aantal dochterbedrijven, maar ook hij krijgt het zwabberende concern niet op koers. Met de verkoop van het landtransportbedrijf aan Deutsche Post heeft Berndsen Nedlloyd dan toch definitief teruggebracht naar z'n oorsprong. 'Hollands Glorie' herleeft aan de Nieuwe Maas, al wappert de Britse (P & O) vlag in top.