Spanning over Russische raketten op Cyprus

MOSKOU (AFP) - Turkije zal Cyprus aanvallen zodra daar Russische S-300 grond-luchtraketten worden geïnstalleerd.

Dat schreef gisteren de Turkse krant Cumhuriyet. De Turkse regeringswoordvoerder ümer Akbel sprak het bericht niet tegen. Volgens Cumhuriyet heeft de Turkse Nationale Veiligheidsraad al in november besloten in te grijpen in Cyprus, mocht de regering van dat land de gewraakte S-300 raketten installeren. Turkije ziet in de raketten een bedreiging voor de niet erkende Turkse staat in het noorden van Cyprus. Die staat ontstond na een Turkse invasie in 1974, die de deling van het eiland veroorzaakte in een Grieks en een Turks deel. Zaterdag bekrachtigden Cyprus en Ruland de koop van de raketten. Behalve Turkije maken ook Groot-Brittannië en de VS zich grote zorgen.

Volgens de Russen gaat het om zuiver defensieve wapens. Een woordvoerder van het bedrijf Rosvooroezjenje zei dat de Russen bereid zijn de raketten ook aan Navolanden te verkopen, als die daarom vragen. Volgens hem heeft de S-300 dezelfde fuctie als de Patriotraket, en is hij bovendien veel beter. De geallieerden gebruikten met wisselend succes de Patriots tegen Iraakse Scudraketten, tijdens de oorlog om Koeweit in 1991. De spanningen om Cyprus komen in een periode dat westerse bondgenoten van Turkije zich steeds meer zorgen maken over de koers van dat land. Turkije gold sinds de Tweede Wereldoorlog als een belangrijke strategische bondgenoot tegen de Sovjet-Unie. Daarna was het een belangrijke strategische post tussen het labiele Midden-Oosten en de even ontvlambare erfstaten van de voormalige Sovjet-Unie. Volgens diplomaten staan er tal van ontmoetingen met Turkse functionarissen op stapel. Daarbij gaat het om de vraag of er echt een groot conflict dreigt in het zuid-oosten van Europa, en of Turkije, onder fundamentalistische leiding, zijn buitenlandse politieke koers ingrijpend zal wijzigen.

Denemarken heeft een klacht ingediend tegen Turkije bij de Europese Commissie van de Mensenrechten, wegens foltering van Kemal Koc, een Turkse Koerd met de Deense nationaliteit. Koc werd vorig jaar opgepakt, op beschuldiging van steun aan de Koerdische guerrilla-organisatie PKK. Hij is uitgewezen, maar het proces tergen hem gaat voort. Volgens Turkije is het de eerste keer dat een land een ander land voor de commissie sleept vanwege een individu.