Gelovige bewakers zijn vaak het best

Naam: R. Moojen Bedrijf: Randstad Beveiliging BV Beslist over: bewakers Benodigd diploma: minimaal VBO

“Onze mensen zien er netter uit dan de politie”, voegt hij tevreden toe. “Degelijk is het beste woord.” En als iemand die onofficiële code van kleding en uiterlijk toch overtreedt? “Dan ga je bijvoorbeeld surveilleren in de nachtdienst, bij de vuilverbranding.”

De reden voor die nadruk op het kraak-noch-smaak-uiterlijk van de bewaker is dat 'de andere partij' iedere afwijking van het normale kan aangrijpen voor een potje heibel, in de geest van 'ja, moe jij zegguh met die mieten oorbel van je'.

Randstad Beveiliging is een middelgroot bewakingsbedrijf met een hoofdkantoor in Amsterdam en ruim tweehonderd werknemers, van wie een kwart allochtoon en bijna 90 procent man. Niet vanwege vrouwonvriendelijkheid, bezweert Moojen, maar vanwege de wisseldiensten 'waar vrouwen toch wat minder goed tegen bestand zijn'.

Jaren geleden leverde Randstad alleen bewakers. Inmiddels heeft men ook receptionisten, evenals 'security officers' voor vijfsterrenhotels. Moojen: “In die hotels moet je heel klantvriendelijk zijn. Je hebt suites van 2200 gulden per nacht.” De status van bewaker is dus verbeterd. En aan aspirant-bewakers inmiddels geen gebrek meer. Moest Randstad vijf jaar geleden nog druk in de dagbladen adverteren om personeel te werven, inmiddels verkeert het bedrijf in de luxe positie dat een enkele advertentie zo'n vierhonderd reacties oplevert. Daarom wordt er nauwelijks meer geadverteerd. Een goede toekomstige bewaker slaat er dus niet de kranten op na, maar schrijft zelf een open sollicitatie. Die brief gaat dan in de bak, en wordt daar weer uitgevist als er een vacature is. En mocht die bak niks opleveren, dan gaat Randstad naar het Arbeidsbureau om te kijken wat er daar in de aanbieding is. “Zij doen de voorselectie en nemen ons zo veel werk uit handen”, zegt Moojen.

Natuurlijk zijn er meer en belangrijkere voorwaarden waaraan een goede bewaker moet voldoen dan een nette gegelde kop. Moojen somt ze op. “Allereerst een blanco strafblad.” De politie trekt de dossiers van alle nieuwe bewakers na op eventuele vergrijpen. In sommige gevallen geldt een verjaringstermijn van vier jaar. De politie bekijkt ieder geval apart en beslist. “Maar een overvaller kan het wel vergeten”, verduidelijkt Moojen.

Wat betreft vooropleiding moet de sollicitant minimaal over een lbo-diploma beschikken en de Nederlandse taal 'in woord en geschrift beheersen'. Want rapporten met spelfouten of onjuist gebruik van de tijden, dat kan niet. Eenmaal gehuld in het blauwe uniform, moet de bewaker binnen een jaar het basisdiploma beveiliging behalen, waarvoor hij vier maanden lang een dagdeel naar school moet. De eerste twaalf maanden kan hij met een introduktiecursus aspirant beveilingsbeamte uit de voeten. Iedereen vanaf zestien jaar kan in principe bewaker worden. De voorkeur van Randstad gaat uit naar de leeftijdscategorie 21 tot 45. “Vaak word je aangesteld voor een toezichtsfunktie”, legt Moojen uit. “En daar heb je overwicht voor nodig.”

Bewakers worden onderworpen aan een medische test. Beheersen van een vechtsport is geen vereiste, wel een pre. “Maar aan de andere kant zijn we er ook weer een beetje huiverig voor”, zwakt Moojer die uitspraak af. “Vaak zijn mensen die een vechtsport doen best wel agressief. We letten dan extra op de persoonlijkheid, waarom zo'n persoon kickbokst.”

Bij de voorselectie kijkt Randstad naar zaken als afstand woon-werkverkeer en taalgebruik in de sollicitatiebrief. Of zo'n brief is geschreven of getypt, is Moojen 'om het even'. En bij een enkele taalfout wordt het papier niet meteen tot zweefvliegtuig gevouwen, zolang het maar geen 'houtje-touwtje Nederlands' is . Enthousiasme, daar gaat het om. “Motivatie, laten blijken dat je weet wat het vak inhoudt.”

Uit de brieven en eventueel het aanbod van het Arbeidsbureau selecteert Moojen, na ruggespraak met twee andere Randstad-medewerkers en tegenwoordig ook vaak de opdrachtgever, zes mensen voor een gesprek van ongeveer een uur.

Het Grote Moment is dan aangebroken. De sollicitant komt Moojens kantoor binnen. De eerste indruk is van cruciaal belang, erkent de personeelschef, ook al probeert hij iedereen het voordeel van de twijfel te geven. “Iemand moet er verzorgd en geschoren uitzien. Een spijkerbroek is geen enkel probleem, als die maar schoon is. Gepoetste schoenen zijn ook belangrijk.” Waar het meteen dramatisch mis kan gaan: “Als de sollicitant geen hand geeft. Dan is hij ongeschikt. Of als hij niet wacht tot hij te horen krijgt dat hij plaats mag nemen. Of als hij een sigaret opsteekt zonder te vragen of er gerookt mag worden.”

Maar de absolute faux pas is te laat komen. Een verontwaardigde Moojen: “Dat is een enorm minpunt. Iemand moet wel hele goede redenen hebben wil ik dat accepteren. Daar spreek ik ze meteen op aan, en zonder heel goed excuus stuur ik ze weg. Als je vertraging hebt, dan kun je op zijn minst even opbellen.”

En dan is er het probleem der sexen. Bewaking is een wereld van 'echte mannen'. “Met homoseksuelen heb ik geen enkel probleem”, zegt Moojen. “We hebben er verschillende in dienst. Maar als iemand heel overdreven is, dat kan niet. Dat geldt trouwens ook voor hetero's. Maar een aangedikt homo accent zie ik als een minpunt. Het is hier toch wel een beetje een macho wereld, en iemand met zo'n accent zal het toch wel verschrikkelijk moeilijk krijgen.”

Hetzelfde doet zich voor als er stevig aangezet vrouwelijk schoon Moojens kamer binnentreedt. “Dat ze zich heel uitdagend kleden, dat heb ik inderdaad meegemaakt. In de kroeg is dat prima. Hier niet.” En dat vrouwelijk schoon zal het net als de overduidelijke homoseksueel in praktijk moeilijk hebben. “Zo'n vrouw krijgt enorm veel aandacht van de mannen. We moeten het daarom per object bekijken.” Dat betekent 'ja' voor een aantrekkelijke receptioniste, en 'nee' voor een knappe surveillante op afgelegen plekken.

Tijdens het gesprek is het heel belangrijk dat iemand iets van zichzelf laat zien. Dat hoeft helemaal niet diepgravend te zijn. Enthousiasme over hobbies is vaak al voldoende. “Ik vind het heel positief als iemand actief sport. Dat geeft meer weerstand, zowel lichamelijk als geestelijk”, zegt Moojen. Hij praat nog wat verder, over het belang van een 'goede algemene ontwikkeling' en 'een brede belangstelling voor de actualiteit'.

Maar dan, aan het einde van het gesprek, komt hij plotseling met een volslagen onverwachte bewakerskwalifikatie. “We vragen er wegens privacy redenen niet specifiek naar, maar vaak komt het toch ter sprake. En uit ervaring is gebleken dat zulke mensen toch wat serieuzer zijn. Dat heeft waarschijnlijk met verantwoordelijkheidsgevoel te maken.”

Waar doelt hij op? Op gelovige mensen. “Die kunnen relativeren en zijn vaak wat evenwichtiger.”