Politiek onbenul van Amsterdams gemeentebestuur

Veel verwacht ik niet van de boven mij gestelde bestuurders en politici, maar ik ga er wel van uit dat zij proberen zo evenwichtig mogelijke plannen te ontwikkelen.

Dat gaat vanzelfsprekend niet in een keer, daar is tijd voor nodig, overleg met deskundigen, hernieuwd rekenwerk en wat niet al. Zo ook met het plan van Amsterdam om 18 000 woningen in het IJmeer, IJburg, te bouwen. Het is toe te juichen dat in dit proces van wikken en wegen de gedachte om later IJburg tot 40 000 woningen uit te breiden definitief wordt losgelaten. Het is goed dat erkend wordt dat de bouw van IJburg toch een aanzienlijke aanslag op natuur en milieu betekent en dat daarom gemeente en provincie besluiten 50 miljoen gulden, geen kleinigheid, te reserveren voor een milieucompensatiefonds. Mooi, denk ik als Amsterdamse burger en ik begin mijn aanvankelijke aarzelingen jegens IJburg te overwinnen.

Maar dan laat wethouder Stadig weten dat het milieucompensatieplan niet doorgaat omdat de Vereniging Natuurmonumenten, waarmee over de milieu-aspecten van de nieuwbouw gesproken is, haar verzet tegen IJburg en haar steun aan de tegenstanders bij het referendum niet wil staken. Dit kan niet anders betekenen dan dat het plan van de gemeente voor een milieucompensatiefonds niet voortkwam uit de wens om een besluit te nemen waarin de belangen van woningbouw en natuur zo goed mogelijk worden verzoend, maar er slechts toe diende om het verzet van Natuurmonumenten met een aanzienlijk bedrag 'af te kopen'. Helaas kan ik er geen ander woord voor vinden.

Burgemeester Patijn waarschuwde een paar weken geleden dat dubieuze organisaties met een paar ton een referendum zouden kunnen kopen. Voor wie hij waarschuwde wordt nu zo langzamerhand duidelijk. In ieder geval verliest het Amsterdamse gemeentebestuur zo elke geloofwaardigheid. Wat is de toezegging dat IJburg tot 18 000 woningen beperkt zal blijven, nu nog waard?

Treurig is het ook dat het Amsterdamse gemeentebestuur zo helder aantoont elk politiek talent te missen. Precies door met veel fanfare vast te houden aan het milieucompensatieplan had het kunnen aantonen hoe zeer het milieu ook het Amsterdamse gemeentebestuur ter harte gaat, en hoe recalcitrant en drammerig Natuurmonumenten wel is. De vereniging had dan iets uit te leggen gehad, nu heeft het Amsterdamse gemeentebestuur er weer een probleem bij.

Het meest ergerlijke is nog dat het gemeentebestuur aantoont nog steeds niet te begrijpen waar het in een referendum om gaat. Voor de duidelijkheid dan nog één keer. Bij een referendum wordt een besluit van de gemeenteraad ter goedkeuring aan de burgerij voorgelegd. In de politieke strijd rond zo'n referendum kunnen zich maatschappelijke organisaties, zoals Natuurmonumenten, mengen. Dat is hun goed recht, of zo'n club daar verstandig aan doet maken de eigen leden wel uit. De burger bepaalt tenslotte wiens argumenten hij het zwaarst zal laten wegen. Amsterdam denkt echter dat niet het oordeel van de burgers, maar het verzet van zo'n maatschappelijke organisatie doorslaggevend is. Om dat verzet te breken wordt er onderhandeld, waarbij kennelijk ook flink wat geld over tafel gaat. Maar zelfs als Natuurmonumenten haar verzet tegen IJburg staakt, kunnen de Amsterdamse burgers tegenstemmen. En, iets wat het gemeentebestuur voor onmogelijk blijkt te houden, Amsterdammers kunnen zo verstandig zijn om IJburg goed te keuren, ook al blijft de Vereniging Natuurmonumenten zich verzetten.

Daarvoor is het wel nodig dat het Amsterdamse gemeentebestuur zijn geloofwaardigheid herstelt door zijn toezeggingen wat betreft een milieucompensatiefonds gewoon gestand te doen. Dan wordt elke schijn van een poging tot het afkopen van verzet in iedere geval vermeden.