Over de Utrechtse Heuvelrug met keizer Wilhelm achterop

In een grote boog van Maarn naar Doorn Een keizerlijk onthaal beloven de VVV's van Amerongen, Doorn, Leersum en Zeist tijdens de fietstocht tussen de woonverblijven van keizer Wilhelm II in Nederland. Zij bieden tot 30 juni een arrangement (di. t/m za.; prijs 10 gulden p.p.) met bezoek aan Huis Doorn en kasteel Amerongen, en kortingsbonnen voor consumpties onderweg en fietshuur (reserveren bij J. van den Berg 03430-12792, fietsen staan klaar bij station Maarn). Om nog meer van de natuur te genieten, zijn we eigenwijs van de VVV-route afgeweken. (Informatie: VVV Amerongen 03434-2520; Doorn 03430 12015; Leersum 03434-54777; Zeist 03404-19164)

Verloren, zo moet de Duitse keizer Wilhelm II zich ook hebben gevoeld toen hij op station Maarn uitstapte in november 1918: twee perronnetjes, meer niet. Hoe profetisch schreef zijn moeder ooit aan zijn grootmoeder, koningin Victoria van Engeland: “Hij moet een tweede Frederik de Grote worden, maar dan anders.”

De 'grote' Duitse keizer, uitgespuugd door zijn vaderland na een verloren oorlog, vond tijdelijk onderdak in kasteel Amerongen, bij graaf Godard van Aldenburg Bentinck, tot hij in mei 1920 zijn intrek kon nemen in Huize Doorn. Daar verbleef hij tot zijn dood in 1941 tussen zijn spulletjes, die met 22 treinwagons werden aangevoerd.

Het zal wel een forse stap terug zijn geweest voor Wilhelm, maar over de schitterende omgeving vol kastelen en landgoederen kon hij in elk geval niet klagen. Om de 'schilderachtigheid' van de VVV-tocht tussen zijn twee woonverblijven _ in Doorn en in Amerongen _ te verhogen, zijn we zo eigenwijs de grote, drukke wegen te mijden die daarin opgenomen zijn. Op de heenweg geeft dat geen problemen. Bij Huize Maarsbergen (niet open voor bezichtiging) voert de Wijkerweg door de bossen over de Heuvelrug. Vanaf het voormalige revalidatiecentrum De Hoogstraat, waar asielzoekers nu de paden aanharken, denderen we omlaag in de richting van de Rijn om te belanden in het stiltegebied rond landgoed Broekhuizen, op de grens tussen het zanderige boslandschap en de sappige groene weilanden op rivierklei vol witbloeiende meidoorns.

Staatsbosbeheer beveelt hier een wandeling aan door “een van de vijf mooiste voorbeelden van Engelse landschapsstijl in Nederland”. In reactie op de Franse tuinarchitectuur met z'n strakke lanen en meetkundige indeling is geprobeerd het natuurlijke landschap na te bootsen, met een flinke scheut gezichtsbedrog om het allemaal echter te laten lijken. Boomklevers en spechten vliegen af en aan, en er groeien bijzondere planten dankzij het schone water dat hier opwelt vanonder de heuvelrug. Pas op dat je niet struikelt over de zonnende ringslang.

Langs Leersum en het op het eind van de Tweede Wereldoorlog door geallieerden platgebombardeerde buiten Zuylestein, dat was gevorderd door de Duitsers, gaat het dan naar het optrekje van graaf Bentinck bij Amerongen, vol meubels en schilderijen die “een rijk beeld geven van drie eeuwen adellijke bewoning”.

Na een omtrekkende beweging om het kasteel, dalen we verder af om een blik te werpen om de Rijn en de Regina Fluminum, de koningin van de rivier, de pont die de verbinding vormt met de Maurikse en Eckse Waarden aan de overkant.

De Rijndijk biedt uitzicht op de woeste uiterwaarden met oude rivierarmen, poelen en koeien van diverse tekening die hun voeten droog proberen te houden. Dwars door een geel-witte bloemenzee voert de lome Gooyerdijk naar Kasteel Huis Doorn. Daar is het afstappen geblazen voor bezichtiging van 'militaria' en prullaria van Frederik de Grote, die Wilhelm pratend over het grootse verleden tijdens de lange avonden in zijn ballingsoord, weemoedig betastte, trots als hij was op zijn voorvader.

De terugweg door de Kaapse bossen bezorgt zoals gemeld hoofdbrekens. Huis te Maarn, dat hier ergens moet liggen, blijft onzichtbaar vanaf de uitkijktoren en onbereikbaar. Het enige stukje pad dat wel is te zien, blijkt echter uitkomst te bieden. Vanaf 'De Ruiterberg' gaat het weer over zoevend asfalt terug naar het beginpunt.

Wie na 35 kilometer trappen opziet tegen het vermoeiende geploeter door het bos, zeker met dunne race-fietsbandjes, neemt direct de Sanderburgerlaan, die begint bij de parkeerplaats van Natuurmonumenten aan de rijksstraatweg van Doorn naar Leersum. Maar avontuurlijker is het natuurlijk wel, dat afwijken van de route.