Voor NS zijn alle treinreizigers oplichters tot tegendeel blijkt

Sinds enige tijd worden op sommige perrons van het station Amsterdam-CS, dus al buiten de trein, de kaartjes van reizigers gecontroleerd. Men wil zo allerlei ongewenste activiteiten als zakkenrollen voorkomen. Natuurlijk is dat een loffelijk streven, maar toen ik van de maatregelen hoorde die dat moesten bewerkstelligen dacht ik: Is daar wel goed over nagedacht? Niet dus. Een verslag van klein leed.

In Zaandam-Kogerveld waar ik doorgaans opstap, zijn na 10 uur 's ochtends geen kaartjes meer te koop; in het weekeinde helemaal niet. Er stappen kennelijk te weinig reizigers op om het loket langer open te houden. Automaten worden volgens een voor leken ondoorgrondelijk besluit van NS eerst op die stations geplaatst waar ook altijd de loketten geopend zijn. Zaandam-Kogerveld zal dus wel als laatste aan de beurt komen, zo al ooit, ik maak mij geen illusies meer.

De rit van Zaandam-Kogerveld naar Amsterdam-CS duurt een kwartier en er liggen nog twee stations op dit traject. De conducteur is natuurlijk niet bij machte alle ingestapte reizigers van een kaartje te voorzien; hij kijkt dan ook doorgaans de andere kant uit, als hij zich al laat zien. Soms is dat prettig: veel reizigers komen zo gratis in Amsterdam-CS aan, een zwartrijden waarvoor NS zelf verantwoordelijk zijn. Soms is het echter ook vervelend. In overstaptreinen geldt niet meer het excuus van het gesloten loket, ik weet niet waarom niet. Wat ik in de afgelopen drie jaar aan escapades heb uitgehaald om tijdig aan een kaartje te komen, zal ik maar niet allemaal beschrijven, maar de ergernis zit me tot de strot.

Onbereikbaar

Afgelopen maandag maakten mijn vriend en ik de reis van Zaandam-Kogerveld naar Dordrecht-Zuid. We konden pas een kaartje kopen bij de conducteur toen we hem in station Zaandam besprongen, want hij had zich eerst, onbereikbaar voor de reiziger, teruggetrokken op de bok bij de machinist. Doorgaans, zo ook nu, vraagt de conducteur of hij de twee gevraagde kaartjes op een biljet mag zetten, dat scheelt schrijfwerk. Natuurlijk mocht dat, samen uit, samen thuis. Enfin, we hadden een kaartje, maar door de vervelende manier waarop we het moesten bemachtigen bruiste de eerste irritatie me alweer door de aderen.

Tijdens de overstap in Amsterdam-CS zei mijn vriend, dat hij even naar beneden ging, naar de winkels die onder de perrons liggen. We zouden elkaar terugzien aan de kop van de trein naar Brussel. Hij snelde de trap af en ik vervolgde mijn loop over perron 4 waar ik regelrecht in de fuik van de geuniformeerde perroncontroleurs liep, vier man sterk, die op een razzia-achtige manier ook nog een trap hadden afgezet, en waarvan een blozende jongeman mij om mijn kaartje vroeg. Ja, dat zat dus in de binnenzak van mijn vriend die net naar beneden gelopen was - een kaartje voor twee personen, weet u wel - en ik zou hem pas aan het andere einde van het perron weer terugzien. Maar ik mocht niet verder lopen: eerst het reisbiljet tonen. Loopt u dan even mee. Nee, dat kon niet want hij - inmiddels alleen op die plaats - mocht zijn post niet verlaten.

Uiteindelijk ben ik na enig wachten, toch maar doorgelopen, de sommatie om te blijven staan negerend. Ik kan iedereen verzekeren, dat het een rare gewaarwording is dat je, terwijl je als reiziger volstrekt integer bent, het gevoel hebt dat elk ogenblik een paar koene jongens van de Spoorwegpolitie je op de nek kunnen springen. Bij de kop van de trein aangekomen ontmoette ik mijn vriend. (“Waar blijf je nou, en wat zie je wit”). In weerwil van zijn dienstorder was de gezagsdrager mij toch nagelopen, het reisbiljet kon getoond worden en toen hij ook nog naar m'n RailAktiefKaart (identificatieplicht?) vroeg, heb ik even kwaad uitgepakt, maar hij gelukkig ook.

Die arme jongen kan er ten slotte ook niets aan doen, dat hij op pad gestuurd wordt met zulke knullige instructies. De verantwoordelijkheid voor dit soort waanzin ligt natuurlijk elders.

Vragen

Hoewel ik nog nooit een zinnig antwoord van NS gekregen heb op de klachten die ik schriftelijk heb ingediend, toch maar een paar vragen.

- Willen NS eindelijk eens erkennen dat het zelf verantwoordelijk is voor althans een deel van het zwartrijden?

- Zijn de Meermanskaarten wellicht uitsluitend bedoeld voor Siamese meerlingen?

- Is het nog toegestaan een kennis of familielid uit te zwaaien?

- Is nog toegestaan, wat ik 20 jaar geleden zo leuk vond, treinen, treinbewegingen, bekijken op stations?

- Is het, denkt u, haalbaar, doorgaans gehaaste en gepakte reizigers op de perrons naar hun kaartje te vragen zonder allerlei narigheid?

- Ziet u gewiekste zakkenrollers er niet voor aan te bedenken, dat de investering van een treinkaartje mogelijk dik opweegt tegen de waarde van de buit?

- Is het werkelijk zo dat wie een geldig kaartje heeft, geen zakkenroller etc. is?

- Zou dit werkelijk de manier zijn om van het Amsterdam-CS een winkelcentrum, concurrerend met de Kalverstraat te maken - zoals de bedoeling schijnt te zijn?

- Is het nog mogelijk een treinreis te maken zonder dat de beleidsmaatregelen van NS me een hartkwaal bezorgen?

Mijn meest principiele bezwaar is, dat door dit soort maatregelen alle reizigers gecriminaliseerd worden. Men is een oplichter tot het tegendeel blijkt. Naar mijn mening kunnen we tegen deze maatschappelijke trend niet genoeg te hoop lopen.

De grootste gotspe: dit soort maatregelen wordt mede genomen om agressie tegen spoorwegpersoneel te verminderen . . .