Toename kleine criminaliteit deels door verharding van de samenleving

LEIDEN - Het aantal jongeren van twaalf tot achttien jaar, dat wegens vandalisme, baldadigheid en kleine criminaliteit in aanraking komt met gemeentelijke HALT-bureaus, is vorig jaar met bijna 25 procent toegenomen tot 20 000.

Scherper toezicht van de politie op jongeren is een van de voornaamste oorzaken van de stijging, aldus de stichting HALT Nederland. Verharding van de samenleving, die zich uit in een toename van de criminaliteit, speelt eveneens een rol. Daarnaast is de maatregel om ook winkeldieven naar de HALT-bureaus te verwijzen, een verklaring voor de toename.

HALT, een 'buiten-justitieel' project waarbinnen jongeren werkzaamheden verrichten die vooral betrekking hebben op het gepleegde feit, rekent vooral schoolgaande jongens van rond de vijftien jaar tot zijn cliënten. Zij maken zich schuldig aan brandstichting, kleine diefstallen, graffiti, vernieling en baldadigheid. De spanning, het stoer willen doen en het streven naar status is de voornaamste drijfveer om zich aan vernielingen en diefstallen te buiten te gaan.

Meisjes zijn met een percentage van vijftien tot dertig procent in het HALT-bestand veel minder vertegenwoordigd. Hun gedrag uit zich daarnaast eerder in het plegen van (winkel)diefstallen dan in het aanrichten van vernielingen.

Beleidsmedewerkster Carla Verwoerd van de stichting HALT Nederland, overkoepelend orgaan van de 66 bureaus, tekent hierbij aan, dat het aantal recidivisten relatief gering is. Zo is de alternatieve aanpak in ruim zestig procent van de gevallen een probaat middel tegen vandalisme. Verwoerd zegt dat na de landelijke reorganisatie van de politie de HALT-aanpak meer in beeld is geraakt. “Er zijn nu domweg meer mogelijkheden om naar de HALT-bureaus te verwijzen en dat vertaalt zich in de praktijk.”

Directrice C. de Boer van het HALT-bureau Den Haag en regio zegt dat de leeftijd waarop jongeren met de politie in aanraking komt, ieder jaar daalt. “De gemiddelde leeftijd van onze cliënten is nu nog geen 14 jaar, waar die eerst boven de 15 lag. Jongeren zijn op allerlei gebied eerder volwassen, dat speelt ongetwijfeld een rol bij hun gedragingen. De verharding van de samenleving met daardoor wellicht meer en hardere criminaliteit, is eveneens een factor.” In Den Haag maakten vorig jaar ruim 1 250 jongeren de gang naar het HALT-bureau, een stijging van 28 procent ten opzichte van 1995. “Het aantal lichtere delicten neemt zeker toe, maar tegelijkertijd is er een extra politie-inspanning om deze jongeren op te pakken”, aldus De Boer.

Het HALT-bureau in Groningen telde vorig jaar 561 jongeren in zijn bestand tegenover 228 in 1995. “Delicten afdoen met een standje is er niet meer bij”, zegt een woordvoerster. “Daar hangt wel een prijskaartje aan, maar met de extra subsidie die we krijgen, is dat geen probleem.”