Theo Bruins speelt Bartók

In 1993 overleed Theo Bruins, een bijzonder pianist, wiens vertolkingen van zowel klassieke als eigentijdse werken alom werden bewonderd. Veelal werd zijn musiceren, dat altijd stoelde op een intellectuele en weldoordachte aanpak, omschreven als analytisch en soms ook als koel. Op z'n minst geeft dat een te eenzijdig beeld van de vertolker Bruins; ook na zijn te vroege dood blijkt hij niet vergeten omdat hij op een andere manier een gevoelige snaar bij zijn publiek wist te raken.

Tot Bruins' grote wapenfeiten behoren zijn uitvoeringen van de drie pianoconcerten van Béla Bartók. Deze werken behoren tot de moeilijkste uit de twintigste-eeuwse literatuur voor piano en orkest. Vooral de eerste twee concerten stellen hoge eisen aan de fysieke kracht en de techniek van de pianist. Voor alle drie de concerten geldt dat ze alleen met uiterste aan ritmische precisie en muzikaal voorstellingsvermogen bevredigend kunnen klinken. Ook dan blijven het nog, met uitzondering van het derde concert misschien, voor een groot publiek nogal moeilijk toegankelijke stukken. Vandaar dat slechts weinig pianisten het aandurven en aankunnen om ze in hun repertoire op te nemen. Het aantal goede uitvoeringen van deze stukken is dientengevolge uiterst beperkt.

De vertolkingen die Theo Bruins tussen 1965 en 1987 ervan voor de radio gaf, waren tot nu toe niet verkrijgbaar. Als hommage aan de overleden pianomeester nam de Nederlandse vereniging van pianisten en pianoleraren EPTA het initiatief om de bewaardgebleven radiobanden op compact disc over te zetten.

Dankzij de medewerking van de betrokken radio-omroepen en de drie orkesten (het Residentie Orkest, het Koninklijk Concertgebouworkest en het Radio Filharmonisch Orkest resp. onder leiding van Ernest Bour, Pierre Boulez en David Atherton) kon de compact disc THEO BRUINS PLAYS BELA BARTOK verschijnen. Om een internationale distributie mogelijk te maken werd de cd niet in eigen beheer maar door het label Arsis Classics (95005) uitgebracht.

Dat de jongste van de drie opnamen, die van het derde pianoconcert, gemaakt in 1987, opnametechnisch het beste klinkt, is begrijpelijk. Voor wie deze werken nog niet kent is een betere kennismaking nauwelijks te bedenken, terwijl deze historische uitgave bij Bartók-liefhebbers en bewonderaars van Theo Bruins natuurlijk helemaal niet mag ontbreken.