Raketbouwer eindigt als nazi-crimineel

HUNTSVILLE (AP) - Arthur Rudolph, de voormalige Duitse raketgeleerde die de Amerikanen hielp mensen op de maan te zetten, maar uit de Verenigde Staten moest vertrekken toen hij beschuldigd werd van oorlogsmisdaden, is 89 jaar oud op nieuwjaarsdag in Hamburg overleden. Dat heeft een vriend, de gepensioneerde defensiespecialist Hugh McInnish, in de Amerikaanse staat Alabama bekend gemaakt.

Rudolph verliet Duitsland aan het einde van de Tweede Wereldoorlog en maakte deel uit van de door Wernher von Braun geleide groep raketgeleerden die tijdens de Koude-oorlogwedloop met de Sovjet-Unie het Amerikaanse ruimtevaartprogramma tot ontwikkeling brachten. Hij kreeg in 1954 het Amerikaanse staatsburgerschap en had de leiding over de ontwikkeling van de Saturnus V draagraket die eind jaren zestig bij de maanexpedities werd gebruikt.

In 1982, ruim tien jaar na zijn pensionering, werd Rudolph echter door de afdeling bijzondere onderzoeken van het Amerikaanse ministerie van justitie beschuldigd van oorlogsmisdaden jegens dwangarbeiders bij een V-2 fabriek van de nazi's.

Rudolph zag er van af de beschuldigingen aan te vechten en deed afstand van zijn Amerikaanse staatsburgerschap. Later zei hij door het ministerie onder druk te zijn gezet en probeerde hij naar de Verenigde Staten terug te keren. Maar een visumaanvraag om in 1989 de 20ste verjaardag van de eerste maanlanding bij te wonen werd afgewezen. Ook in Canada was Rudolph een jaar later niet welkom.

Joodse groepen stelden Rudolph verantwoordelijk voor de slechte behandeling van arbeiders uit het concentratiekamp Dora-Nordhausen, die in de Mittelwerk-raketfabriek moesten werken. Tijdens een hoorzitting van de immigratierechtbank in Canada verklaarde Rudolph dat hij niet geweten had van executies of mishandelingen van dwangarbeiders; hij zei voor de arbeiders te zijn opgekomen en ervoor gezorgd te hebben dat zij extra rantsoenen kregen. Maar Eli Rosenbaum van het Office of Special Investigations van het Amerikaanse ministerie van justitie zei dat dat in tegenspraak was met Rudolphs eigen verklaringen tijdens een onderzoek naar oorlogsmisdaden kort na de oorlog. “Hij heeft in 1947 onder ede toegegeven dat hij dwangarbeiders die onder zijn leiding vielen had gedwongen een massa-ophanging van medegevangenen gade te slaan”, zei Rosenbaum dinsdag.

Medestanders van Rudolph meenden dat de Verenigde Staten een van hun helden in de kou hebben laten staan. “Hij heeft altijd gehoopt dat hij zijn staatsburgerschap terug zou krijgen en dat de regering zou toegeven dat de beschuldigingen onjuist waren,” zei oud-collega Walter Hüussermann (81).