Soeharto mengt zich in Canadees gevecht om Indonesisch goud

Van onze redactie economie AMSTERDAM - In Indonesië voltrekt zich een wild gevecht om een van de grootste goudaders ter wereld. Hoofdrolspelers zijn drie Canadese mijnbedrijven plus een paar kinderen en vrienden van president Soeharto, die vaker betrokken zijn bij grote transacties in Indonesië.

De machtsstrijd speelt zich af rond de recent ontdekte goudreserves van Busang, in het oosten van Kalimantan, het vroegere Borneo. Het betrekkelijk kleine Canadese bedrijf Bre-X Minerals deed de goudvondst. Volgens voorzichtige schattingen valt er in Busang tegen lage kosten zeker 57 miljoen ounce (31,1 gram) goud te winnen. Die hoeveelheid is zo'n 36 miljard gulden waard.

Bre-X bezit de reserve grotendeels, maar winning kan alleen met de vereiste vergunningen van de Indonesische regering. Bovendien heeft het bedrijf nauwelijks ervaring met de opbouw van een groot mijnbedrijf. Jakarta gelastte de Canadezen daarom in november een samenwerkingsverband aan te gaan met de eveneens Canadese mijnbouwer Barrick Gold. Dit bedrijf blijkt nauw gelieerd aan Soeharto's oudste dochter Siti Hardijanti Rukmana.

Bre-X wilde liever een partner vinden via een open biedprocedure, onder meer wegens de niet al te beste relaties met Barrick. Maar gezien de Indonesische pressie had Bre-X weinig keus. Half december kwam de Canadees met een voorstel dat landgenoot Barrick een belang van 67,5 procent geeft in Busang. Barrick zou daarmee in één klap het grootste goudmijnbedrijf ter wereld worden. De Indonesische regering die zelf een aandeel van minimaal tien procent in het goudveld voor zich opeist, heeft dit plan nog in beraad.

Deze week mengde zich onverwachts nog een derde Canadese onderneming in het gevecht: Placer Dome. Deze concurrent van Barrick bood 4,5 miljard dollar op Bre-X. De kring rond Soeharto paait Placer bovendien met het aanbod dat zij voor liefst 40 procent in het goudproject zou kunnen deelnemen. Placer zegt bovendien bereid te zijn 1,7 miljard dollar in de ontwikkeling van de Busang-mijn en een bijbehorend verwerkingsbedrijf te investeren.

Bre-X, de vinder van de goudader, ziet het bod van Placer wel zitten. Net als de aandeelhouders van BreX die de waarde van hun aandelendirect na het uitbrengen van het bod met 9,5 procent zagen stijgen. Die koersstijging maakt Bre-X nu omgerekend 7,3 miljard gulden waard: aanzienlijk meer dan het uitgebrachte bod.

De kans dat Bre-X met Placer in zee gaat en niet met Barrick, is nog toegenomen dankzij de invloed van de Indonesische houtmagnaat Mohamad 'Bob' Hasan, een nauwe zakenvriend van Soeharto.