Kamerleden hebben nog flink wat wensen

DEN HAAG - Zo moeilijk als staatssecretaris Tommel (volkshuisvesting) het vorig jaar had om zijn huursubsidieplannen door de Tweede Kamer te loodsen, zal hij het vandaag niet krijgen. Maar Tommel is er nog allerminst van verzekerd dat zijn aangepaste voorstellen de Kamer vandaag wel ongeschonden passeren.

De volksvertegenwoordiging bespreekt vandaag een heel nieuw wetsvoorstel voor de huursubsidie. Tommel diende dat eind vorig jaar in, nadat het parlement zijn oorspronkelijke voorstel in het voorjaar had afgewezen. De debatten liepen toen hoog op en Tommel kwam in grote politieke problemen. Niet alleen was een brede Kamermeerderheid tegen zijn beleid, ook werd in 's lands vergaderzaal hardop gezegd dat het vertrouwen in de bewindsman tanende was.

De Tweede Kamer nam in april een reeks moties aan, waarin de staatssecretaris werd gevraagd zijn plannen te wijzigen. In het nieuwe voorstel is een groot deel van die verzoeken echter niet verwerkt. Juist op die punten eisen PvdA en VVD nu alsnog aanpassingen.

In het jongste voorstel van Tommel moet een huurder de eerste 330 gulden van de huur zelf betalen. Het stuk tot 575 gulden wordt volledig gesubsidieerd. Boven dat bedrag moet de huurder weer zelf meebetalen. Van het deel tussen 575 gulden en 823 gulden (een- en tweepersoonshuishoudens) danwel 882 (grotere gezinnen) betalen de huurders 20 procent zelf. Alles boven 823/882 gulden is eveneens voor eigen rekening. Een uitzondering wordt gemaakt voor 65-plussers. Zij krijgen boven die grens de helft nog wel vergoed.

Het voorstel wijkt in systematiek niet zo heel sterk af van wat Tommel in het voorjaar van vorig jaar wilde. Wel heeft hij onder druk van de Tweede Kamer de bedragen verruimd: zo'n 75 procent van de ontvangers van huursubsidie gaat erop vooruit ten opzichte van wat zij nu krijgen. Vooral de mensen met een minimuminkomen ontvangen meer. Ook worden de duurdere woningen (bijvoorbeeld nieuwbouw) voor mensen met een laag inkomen beter bereikbaar.

De fracties zijn echter nog niet helemaal tevreden. De VVD ergert zich groen en geel aan de vermogenstoets die Tommel heeft ingevoerd. Nu komen mensen met een eigen vermogen van 80 000 (alleenstaanden) dan wel 160 000 gulden (gehuwden) niet meer in aanmerking voor overheidssteun. Tommel heeft die bedragen verlaagd naar 38 000 gulden voor mensen die alleen wonen en 56 000 gulden voor echtparen en samenwonenden.

Deze maatregel heeft ingrijpende gevolgen. Zo'n honderdduizend mensen verliezen hun recht op huursubsidie. Niet alleen het spaartegoed op de bank, maar ook de auto, boot en caravan tellen mee. Een Kamermeerderheid vroeg vorig jaar al aan Tommel de toets pas bij 60 000 gulden te laten ingaan, maar dat heeft hij genegeerd.

VVD-woordvoerder Hofstra is niet van plan dit feit te laten passeren. Hij kan daarbij op de hulp van het CDA rekenen. Hofstra vindt het met name zuur voor kleine zelfstandigen die hun pensioen moeten halen uit de verkoop van de eigen zaak. De VVD'er vindt dat er in ieder geval voor de 65-plussers een ruimere regeling moet komen.

Verder eist hij dat Tommel een einde maakt aan “,de sluipende manier waarop dit wordt ingevoerd”. De nieuwe huursubsidieregeling gaat op 1 juli 1997 in, maar voor het eigen vermogen wordt gekeken naar het spaartegoed dat op 1 januari 1997 bestond. “Dus de mensen hebben niet meer de tijd om hun geld elders onder te brengen. Daar zijn legale methoden voor. Je kunt een lijfrente kopen of het aan je kinderen geven. Mensen moeten daartoe de kans krijgen.”

PvdA-Kamerlid Duivesteijn vindt dat de nieuwe plannen nog te weinig soelaas bieden voor mensen met een minimuminkomen. Het bedrag dat mensen in ieder geval zelf moeten betalen (330 gulden) zou voor alleenstaanden omlaag moeten naar 311 gulden. Verder wil hij dat gehandicapten in aangepaste woningen meer steun krijgen en dat de servicekosten weer meetellen voor de huursubsidie.

Het is de drie coalitiepartijen er veel aan gelegen om vandaag samen op te trekken. Tot gisteravond onderhandelden de drie woordvoerders over gezamenlijke moties. De PvdA is wel bereid de VVD te helpen bij de vermogenstoets, maar wil er iets voor de alleenstaanden voor terug.

Mochten de drie er niet uitkomen, dan biedt het CDA wellicht een uitweg. De christen-democraten willen de VVD steunen in hun verzet tegen de vermogenstoets, maar vinden tevens dat er iets voor de minima moet gebeuren. “De jongste voorstellen van VROM gaan lang niet ver genoeg”, aldus Kamerlid Biesheuvel. “Huursubsidie blijft toch het beste instrument om er voor te zorgen dat de woonlasten voor minima niet te veel stijgen. Ik zal vooral PvdA en D66 aan hun beloften van vorig jaar houden. Komen zij niet met wijzigingsvoorstellen, dan doen wij het.”