Zwart gat bestaat maar is kleiner en veel zwaarder

Van een onzer verslaggevers WASHINGTON - Het zwarte gat in het centrum van de Melkweg is er echt, en het is goed zwaar. Het concentreert de massa van 2,3 miljoen zonnen in een gebiedje dat maar iets groter is dan het zonnestelsel.

Volgens Amerikaanse en Duitse astronomen, die hun resultaat bekendmaakten op een congres van de American Astronomical Association, bewegen sterren in de buurt van het middelpunt zo snel, dat een zwart gat nu de enige verklaring kan zijn. In het midden van de Melkweg zien astronomen alleen een zwakke radiobron, die SgrA* (voluit: Sagittarius A ster) wordt genoemd.

In veel andere melkwegstelsels wordt op die plaats enorm veel energie opgewekt en worden dikke stralen gas weggeschoten. Meer en meer waarnemingen wijzen erop dat zich daar zwarte gaten bevinden, kleine en enorm zware objecten die om zich heen een schijf gas hebben. Dat gas wordt geleidelijk door het gat opgeslokt, en daarbij komt heel veel energie vrij. Het eventuele zwarte gat in SgrA* heeft in ieder geval een groot gebrek aan dat soort brandstof, gezien de zwakte van de radiobron.

Indirect viel echter aan te tonen dat daar meer moet zitten dan een gewone ster. Onderzoekers van het Max-Planckinstituut in Duitsland hebben dat nu aangescherpt, door waar te nemen hoe snel sterren dicht in de buurt ervan verschuiven aan de hemel. Uit de metingen blijkt, dat de sterren sneller bewegen naarmate ze zich dichter bij het centrale object bevinden. De bewegingen vertellen de onderzoekers dat iets dat ongeveer 2,3 miljoen zonsmassa's heeft, aan de sterren trekt. De kleinste gemeten afstand tot het object verraadt dat het niet groter kan zijn dan ons zonnestelsel, en dat de massa dus een miljoen keer meer geconcentreerd is dan de dichtste sterrenhoop, ooit waargenomen.

Amerikaanse onderzoekers keken naar de bewegingen van SgrA* als gevolg van de aantrekkingskracht van al die ronddwarrelende sterren. De radiobron bewoog maar heel weinig, en ook dat geeft aan dat zich daar een object bevindt met die combinatie van massa en kleinheid die de theoretici tot nu toe alleen maar aan zwarte gaten hebben kunnen toeschrijven.