Schiettest op mensenhoofd ontlast balpen-moordenaar

LEIDEN - Een schiettest op een menselijk hoofd heeft de advocaten van de Leidse jongen die tot 12 jaar is veroordeeld omdat hij zijn moeder vermoordde door een Bic-balpen in haar oog te schieten, nieuw onderzoeksmateriaal opgeleverd. Daaruit zou blijken dat de vrouw toch door een ongeval is omgekomen.

Onderzoekers hebben deze maand met een kruisboog balpennen in een menselijk hoofd geschoten. Daarbij bleek dat een Bic zodra hij met hoge snelheid het hoofd binnendringt, uitschuift als een telescoop. De Bic in het hoofd van het Leidse slachtoffer was echter intact.

De verdedigers van de 24-jarige Jim T. zullen het nieuwe onderzoek dinsdag presenteren als de zaak in hoger beroep voor het Haagse hof dient. De advocaten willen met het onderzoek de directe vrijlating van Jim vragen.

De moeder van Jim werd in mei 1991 dood in haar woning aangetroffen. Aanvankelijk dacht een arts aan een hersenbloeding, maar toen onderzoek uitwees dat de vrouw een complete balpen in haar hoofd had, ging de politie uit van een lugubere moord. De ex-echtgenoot van de vrouw en de drie kinderen hielden het - gesteund door een aantal oogspecialisten - op een ongelukkige val. Het politieonderzoek werd uiteindelijk gestaakt, totdat in de loop van vorig jaar Jim als verdachte naar voren kwam. Hij zou bij zijn therapeute hebben opgebiecht dat hij zijn moeder met kruisboog had vermoord. In oktober is hij tot twaalf jaar cel veroordeeld.

De verdediging wilde voor het hoger beroep door schiettests vaststellen dat het onmogelijk is met een kruisboog een pen door iemands oog te schieten. Uit schietproeven op dode varkens bleek inderdaad dat de pennen niet door het oog kwamen. Maar om harde gegevens bij het hof te presenteren, diende de proef op een menselijk hoofd te worden herhaald.

Telescoop-effect

Onlangs is die unieke proef in een laboratorium ergens in Nederland uitgevoerd. De pen boorde zich - anders dan de advocaten dachten - wel degelijk door het oog en het oogdak. Maar de onderzoekers constateerden ook het opmerkelijke gedrag van de pen: het plastic omhulsel van de Bic bleef in het oogdak steken en de vulling schoot als een pijl verder de schedel in. Dit 'telescoopeffect' is bij de balpen uit Leiden niet waargenomen.

Volgens de Amerikaanse natuurkundige prof. Davy Bernard van de Universiteit van Zuid-West Louisiana, een gerenommeerd forensisch specialist die meerdere valincidenten met scherpe voorwerpen heeft onderzocht, lijken de uitkomsten van de Nederlandse schiettest op een menselijk hoofd zeer aannemelijk. Hij zegt verder in de VS verschillende incidenten te kennen waarbij mensen zijn gedood of verwond doordat zij op een pen zijn gevallen. In geen van de gevallen was er sprake van moord.

Nederlandse onderzoekers hebben in de wetenschappelijke literatuur inmiddels 21 beschreven gevallen achterhaald van personen die zijn gevonden met een potlood of pen in hun hoofd. In 19 gevallen was er aantoonbaar sprake van een ongeval. In twee zaken zou het gaan om een val, òf een zelfmoord.

De Groningse specialist J. Snoek die zich deze maand als eerste neuroloog over het dossier heeft gebogen verklaart vandaag in Trouw dat de aard van de verwonding wel degelijk op een val duidt. “Een persoon die plotseling komt te vallen, sluit zijn ogen, en bij sluiting draaien de ogen naar boven weg. Dat is ook bij het slachtoffer gebeurd. Verder is te zien dat de baan van de pen is veranderd. Dit kan in een val veroorzaakt zijn doordat het lichaam, toen het op de grond neerkwam, nog is doorgeschoven, wat aannemelijk is omdat het lichaam dan nog vaart heeft. Ook kan de pen van richting veranderd zijn toen hij tegen het oogkasdak kwam, en daar niet direct doorheen kon.”

- ZENZ 3: De pen die doodde