Iedereen heeft een eigen mening over Mitterrand als president

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Van de naar schatting 20 000 Fransen die in Nederland wonen, hebben de meesten François Mitterrand slechts van afstand meegemaakt. Maar hij blijft 'hun' president, bekritiseerd, veelbesproken. En over Mitterrand heeft nu eenmaal iedereen een mening.

“Chirac zegt me niet zoveel. Mitterrand, dat was echt mijn staatshoofd”, zegt Claudine Staal, die na een huwelijk met een Nederlander al 32 jaar in Brabant woont, en Franse les geeft bij de Alliance Française. Een bewonderaarster wil ze zichzelf niet noemen. Niet meer. “Toen hij in 1981 aantrad vond ik hem een verademing. Maar helaas bleek hij later ook over minder mooie eigenschappen te beschikken. En ook die grandeur van hem, dat was me allemaal wat te veel.” De teleurstelling vecht met de bewondering, die er ook nog steeds is. “Want het nieuwe Louvre-museum is schitterend.”

Een hele generatie is in Frankrijk opgegroeid met Mitterrand, ook Sylvain Ephimenco, correspondent van Libération. Ook hij woonde al in Nederland toen de eerste socialistische president in 1981 aantrad. “Ik heb een traantje weggepinkt, toen. We verwachtten zoveel van hem. Maar het werd een aaneenschakeling van teleurstellingen. Mitterrand heeft zich als een megalomaan ontwikkeld, een zoveelste Zonnekoning. Ik kan hem alleen nog bewonderen om zijn fantastische essaybundels - maar die dateren ook van vóór zijn presidentschap.”

Hij denkt dat de dood van Mitterrand veel Fransen in Nederland niet onberoerd laat. “Het presidentschap heeft in Frankrijk bijna mythische proporties. Mitterrand werd niet voor niets spottend soms wel 'God' genoemd. Maar de gevoelens zijn bij de meeste mensen te gemengd om echt persoonlijk verdriet te hebben, vermoed ik.” Het rouwregister in de Franse ambassade in Den Haag zal de komende dagen een graadmeter zijn. Des te meer omdat de Franse kolonie in Nederland relatief veel aanhangers telt van Mitterrands politieke richting. Men stemde bij de laatste presidentsverkiezingen massaal op de socialist Jospin.

De enige die nog ronduit bevestigt een “bewonderaar” te zijn van de overleden president, is geen Fransman, maar een Nederlander. NOS-journalist Philip Freriks was correspondent in Parijs in de periode dat Mitterrand zijn presidentschap vorm gaf. “Juist die troebele kant van zijn karakter die meer en meer naar voren kwam maakte de man des te fascinerender”, vindt Freriks. “Voor Nederland belichaamde hij het cliché van de opgeblazen Franse hang naar grandeur. Maar zo zijn alle presidenten daar nu eenmaal geweest. Hij was ook als je hem persoonlijk ontmoette een vat van tegenstrijdigheden. Soms kil en vernietigend als een vraag hem niet beviel, maar soms ook buitengewoon sympathiek en humoristisch.”

Sommige Fransen in Nederland vermoeden dat ze inmiddels te 'Hollands' nuchter zijn geworden om zich nog druk te maken over de pretenties van de achtereenvolgende Franse presidenten.

“In Frankrijk laat iedereen zich zo makkelijk van alles beloven in de verkiezingstijd”, zegt Isabelle Capou, schoonheidsspecialiste in Amsterdam. “Dat moet ik Mitterrand nageven: hij heeft daar altijd heel handig gebruik van gemaakt.”