Dorp vreest vrije ontuchtpleger

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - In het Gelderse dorp Ochten is onrust ontstaan door de aanstaande vrijlating van een inwoner die tientallen kinderen seksueel heeft misbruikt.

De ontuchtpleger wordt in februari 21 jaar en mag dan, ongeacht het resultaat van de behandeling, de jeugdinrichting Harreveld, waar hij sinds 1994 verbleef, verlaten. Volgens justitiewoordvoerder Kok “is daar niets aan te doen, maar zou het nu niet meer kunnen gebeuren.”

Reden voor dit verschil is, dat de jongen in 1994 is veroordeeld en het jeugdstrafrecht een jaar later werd herzien. “Sinds september 1995 is het zo dat de straf met zes jaar kan worden verlengd, ongeacht de leeftijd”, aldus Kok.

“Het is nog wel steeds zo dat een dader ook na het uitzitten van die zes jaar verlenging mag gaan, ook al is hij niet genezen verklaard. Maar daar moet ik bij zeggen dat de gemiddelde tijd die een volwassene in een TBS-inrichting doorbrengt zes jaar is. Het is wrang, maar was de jongen in Ochten dus een jaar later veroordeeld dan was hij pas op zijn drieëntwintigste vrij gelaten.”

Wat er in februari met de dan 21-jarige Ochtenaar gaat gebeuren, hangt van de rechter af. Vijf ouderparen van wie de kinderen zijn misbruikt eisen maandag bij de rechtbank in Arnhem in een kort geding een straat- en contactverbod in een ruim gebied.

Volgens de betrokken ouders lopen hun kinderen, die allemaal nog minderjarig zijn, grote risico's als de man thuis komt. Verschillende kinderen zijn nog onder behandeling om de ervaringen van destijds te verwerken en nu de dader op het punt staat te worden vrijgelaten, is er bij sommige kinderen al een duidelijke terugslag te constateren.

De toen 17-jarige zwak begaafde jongen werd in 1994 opgepakt, nadat hij kinderen uit negen gezinnen seksueel had misbruikt. De jongen schuwde daarbij geen geweld en bedreigingen. Hij maakte 24 slachtoffertjes tussen de vier en tien jaar en kreeg jeugd-TBS opgelegd.

Het gemeentebestuur van Echteld, waar Ochten onder valt, gaat een brief sturen aan minister Sorgdrager (justitie) en de Tweede Kamer waarin men de 'leemte in de wetgeving' aan de orde stelt. “Het verbaast ons dat alleen de kalenderleeftijd voldoende is om deze jongen op straat te sturen. Niemand weet of hij is genezen. Dat moet proefondervindelijk blijken”, aldus een woordvoerder van de gemeente.

Het is de tweede keer dat de inwoners van Ochten zich zorgen maken om een in het dorp terugkerende ontuchtpleger. Eind 1996 bleek een andere zeventienjarige én eveneens zwak begaafde jongen, negen kinderen te hebben misbruikt. Ongeveer twee maanden na zijn bekentenis, besloot de rechtbank dat hij naar zijn ouderlijk huis terug mocht keren.

Volgens de woordvoerder van de gemeente zijn de twee gevallen niet met elkaar te vergelijken, omdat de sociale omstandigheden van die dader heel anders waren dan in het geval waar nu zoveel ophef over is.

“Ook toen was er in het begin onrust, maar de familie van die jongen heeft het heel goed aangepakt. Zij hebben hem en de buurt weer langzaam aan elkaar laten wennen en ze hebben begeleiding gezocht. De zwak begaafde jongen waar we nu over praten is sinds 1994 uit de maatschappij weg geweest. Zijn ouders weigeren iedere medewerking en staan niet open voor welke oplossing dan ook. Kortom, hij mist iedere vorm van structuur.”

De woordvoerder is benieuwd wat de rechter zal doen met het gegeven dat de jongen niet genezen is verklaard.

“Hij kan niet zeggen dat de kans groot is dat er nooit wat zal gebeuren. Maar strikt gezien kan de rechter maar twee dingen doen en dat is hem terugsturen naar Ochten of naar elders. Voor het geval de rechter het eerste beslist, hebben we de jeugdwerkers in het dorp gevraagd wél een soort van extra oog te creëeren, maar niet constant achter hem aan te rennen. En daarmee houdt het voor ons op, vrees ik.”

De gemeente had gisteravond een besloten bijeenkomst belegd met besturen van onder meer scholen, sportclubs en de kerk. Eerder informeerde de gemeente al de betrokken ouderparen. De avonden staan onder leiding van het Riagg en een deskundige op het gebied van seksueel misbruik in het basisonderwijs.