'Tamil Manila Congres is de échte Congrespartij van India'

MADRAS - Na het tweede schot krijgt hij de smaak te pakken. De jongeman stopt een nieuw kogeltje in de buks, loert langs de roestige, licht gekromde loop, legt aan en schiet. De ballon spat uiteen. Nog eens geprobeerd? Waarom niet: vier schoten voor een dubbeltje. “Het is maar een spelletje”, zegt hij lachend. We moeten vooral niet denken dat hij schietend door het leven gaat.

Het tafereel heeft inderdaad niets agressiefs. Op het brede strand van Madras, de hoofdstad van de deelstaat Tamil Nadu, luiert en flaneert de plaatselijke bevolking. De een zoekt schaduw in een kuil, een ander knalt ballonnen aan flarden, een derde laat zich vol trots fotograferen op een paard, waarvan hij de teugels ongemakkelijk in handen houdt. De Tamils vieren Pongal, een religieus oogstfestival. Een vrije dag, iedereen heeft goede zin.

De gemoedelijke stemming doet in niets denken aan de laatste maanden van het vorig jaar, toen in Tamil Nadu grote ophef ontstond over het rapport van rechter Jain, die man in het verre New Delhi, India's hoofdstad. Jain had onderzoek gedaan naar de moord op de vroegere Congrespremier Rajiv Gandhi. Zijn rapport leidde tot de val van de regering-Gujral en dus tot de komende, vervroegde verkiezingen. Veel erger waren echter de beschuldigingen aan het adres van Tamils, die indirect de schuld kregen voor de moord op Gandhi.

“Er deugt helemaal niets van het rapport”, laat de ballonnenschieter weten. Hij heeft de duizenden pagina's niet gelezen, maar voelt zich daarom niet minder gekrenkt in zijn trots. Jain spreekt over de banden tussen de Indiase Tamils en de LTTE, de Tamil-groep die strijdt voor onafhankelijkheid in het buurland Sri Lanka en de aanslag op Gandhi op haar geweten zou hebben. Natuurlijk kennen de Indiase Tamils sympathie voor hun etnische broeders en zusters. Maar hun te beschuldigen van 'anti-nationaal' gedrag, zoals Jain doet, gaat veel te ver.

Inmiddels maakt ook Tamil Nadu zich op voor de landelijke verkiezingen. In Madras zijn veel muren van openbare gebouwen reeds beschilderd met de symbolen van de diverse partijen en de meer dan levensgrote portretten van hun leiders. Het stemgedrag in deze zuidelijke deelstaat, zo'n twee treindagen verwijderd van de landelijke hoofdstad, gaf bij de vorige verkiezingen in 1996 een goed beeld van de verschuivingen in het politieke patroon. Dit jaar zal dit waarschijnlijk nog sterker gelden.

Trots

Het rapport van rechter Jain “heeft de trots van Tamils versterkt”, meent de politieke commentator S. Subha. Wat zij onder meer bedoelt, is dat als reactie op de verwijten aan het adres van Tamils het besef groeit dat ook bij landelijke verkiezingen juist de regionale aspiraties van Indiase bevolkingsgroepen een steeds grotere rol spelen. India krijgt steeds meer een federaal karakter, met toenemende autonomie voor de verschillende deelstaten.

“De landelijke partijen zijn hun charisma kwijtgeraakt”, zegt Cho Ramaswamy. Hij is de hoofdredacteur van het Tamil-tijdschrift Thuglak en een beruchte 'power broker', een makelaar van macht in de politiek van de deelstaat. Het beste voorbeeld hiervan is de Congrespartij, die jarenlang landelijk aan de macht is geweest maar ook in de deelstaatpolitiek grote invloed heeft gehad. Bij de verkiezingen van 1996 scheidde het Tamil Manila Congres(TMC) zich met groot succes van de moederpartij af: de oude Congrespartij behaalde in Tamil Nadu geen enkele zetel.

Iets dergelijks gebeurde ook op andere plaatsen in India. Regionale partijen staan dichter bij de kiezer, dat lijkt voor zich te spreken. India is nu eenmaal een veel te groot land om enkel centraal bestuurd te worden. Iemand uit het noorden die naar Tamil Nadu gaat, zal er de taal niet eens verstaan. Het tempo van economische ontwikkeling is in het zuiden anders dan in de rest van het land. En ook de culturele verschillen zijn soms aanzienlijk.

“Laten we bij het begin beginnen”, zegt S. Karunanidhi. Hij is als psycholoog verbonden aan de Universiteit van Madras. “Het Tamil is een eeuwenoude, prachtige taal. De Tamils zijn vertrouwd met de zee, zij hebben steeds handel gedreven met andere landen, vaak meer dan met het binnenland. De parels die hiervandaan kwamen, waren bij de oude Egyptenaren zeer in trek. En denk eens aan onze unieke kruidengeneeskunde, of aan de vele spirituele denkers in onze geschiedenis. Zij allen hebben het zelfbewustzijn van Tamils op een hoger plan gebracht.”

In de jaren zestig streefde de zogeheten Dravidische Beweging zelfs nog naar onafhankelijkheid voor Tamils. Die periode is echter geheel voorbij. “Wij zijn op de eerste plaats Indiërs, en dan Tamils”, meent Karunanidhi. “We zijn wel verschillend, maar niet uit op afscheiding. Trouwens, in deze deelstaat vind je inmiddels mensen uit alle andere delen van India. Het is een mengeling, voor iedereen toegankelijk.”

Toch raakt het eigene niet geheel verloren. Bij de Devi Paradise-bioscoop is het dringen voor de ingang. Van de acht voorstellingen voor een Tamil-film zijn er al zes uitverkocht. De filmliefhebbers kunnen ook naar 'Speed 2' van de Nederlandse regisseur Jan de Bont, maar de films uit de eigen streek zijn zeker zo populair. En niet te vergeten de filmsterren van Tamil Nadu. Zoals 'superster' Rajnikanth, de vroegere buschauffeur, die zijn populariteit niet toevallig ook gebruikt om kiezers te beïnvloeden.

Helden

De mythische helden van het witte doek, zoals 'MGR', Jayalalitha en Rajnikanth zijn in alle opzichten publiekstrekkers. Laatstgenoemde heeft zich onlangs uitgesproken voor steun aan de regionale coalitie van het Tamil Manila Congress (TMC) en de DMK, de partij die in Tamil Nadu aan de macht is. Zijn stemadvies zou wel eens van grotere betekenis kunnen zijn dan het bezoek dat Sonia Gandhi, de weduwe van Rajiv, begin dit jaar aan de zuidelijke deelstaat bracht.

Peter Alphons is met de steun van de filmster in elk geval zeer ingenomen. Alphons is de secretaris-generaal van de TMC en voor de partij lid van het landelijke Hogerhuis. Hij is ervan overtuigd dat zijn club het bij de komende verkiezingen opnieuw zeer goed zal doen. “De kiezers hebben het belang van de deelstaten in het bestuur van het land goed begrepen”, zegt hij. “Regionale partijen zoals de onze hebben nu overal zeggenschap in, niet alleen maar in regionale aangelegenheden.”

In de landelijke praktijk leidt dit tot coalitiepolitiek, een voor India nog steeds onwennig experiment, waaraan echter niet langer te ontkomen lijkt. “Dat is het ware federalisme”, meent Alphons, “de dagen van een-partijregeringen zoals die van de Congres zijn voorgoed voorbij. Mensen als Jawaharlal Nehru en Indira Gandhi stonden ook hier in groot aanzien, al kwamen zij dan uit het noorden van India. Voor iemand als Sonia Gandhi geldt dat niet. Zij heeft nog een lange weg te gaan.”

Maar wellicht is de TMC, die tenslotte uit de Congrespartij is voortgekomen, toch bang dat de publieke rol van Rajivs weduwe de regionale partijen stemmen zal gaan kosten. Alphons meent van niet. “De TMC is een regionale partij, maar met een landelijk perspectief. Neem Chidambaram, de minister van financiën, iemand uit onze partij. India kan trots op hem zijn, de nationale integriteit is bij hem in goede handen. Eigenlijk zou je het zo kunnen zien: de echte Congrespartij, dat zijn wij.”