Vraagtekens over steun VPRO aan ConcertZender en muziekblad

Van onze mediaredactie AMSTERDAM - De VPRO werpt zich steeds nadrukkelijker op als hoeder van de klassieke muziek. De omroep steunt sinds vorige maand niet alleen financieel de ConcertZender, ook het klassieke maandblad over muziek en dans, Muziekjournaal Entr'acte, werkt sinds het begin van deze maand samen met de VPRO.

Het Commissariaat voor de Media, dat de naleving van de Mediawet controleert, moet beide overeenkomsten nog goedkeuren. Hoofdredacteur Sytze Smit van het Muziekjournaal is positief. “Het ministerie van OCW is er voorstander van om de krachten te bundelen. Het is een mooi initiatief dat andere omroepen kunnen overnemen.”

De afgelopen jaren was er al intensief contact tussen het Muziekjournaal en de VPRO. Het maandblad sloot in 1994 een contract met het Nederlands Impresariaat, een bemiddelingsbureau voor musici en podia. “We wisten dat dat een tijdelijke overeenkomst was en dat we op zoek moesten gaan naar een andere partner”, zegt Smit. “De VPRO leek ideaal, omdat die omroep zich voor een groot deel richt op muziek. Dan is dit een logische stap.”

Het muziekblad begon 23 jaar geleden als 'Muziek en Dans' en wisselde met de regelmaat van de klok van uitgever. Jarenlang verzorgde Openbaar Kunstbezit de uitgave, totdat die organisatie zich ongeveer vijf jaar geleden ging richten op beeldende kunsten. Twee jaar later kwam het blad in handen van het Nederlands Impresariaat en juni vorig jaar wilde het Nederlands Omroepproductie Bedrijf (NOB) het overnemen. De oude Mediawet stak daar echter een stokje voor. Het NOB mocht geen programma's en uitzendtijden afdrukken. De VPRO lijkt nu de redder in nood.

Ook bij de ConcertZender heerst een ontspannen sfeer. Samenwerken met de VPRO biedt een garantie voor het voortbestaan van het op jazz, blues en klassieke muziek gerichte station, dat al twee maal eerder op de rand van de afgrond stond. Op dit moment heeft de zender een jaarlijks tekort van net iets minder dan een miljoen gulden. “We zijn opgelucht”, zegt directeur Aad van Nieuwkerk. “Maar of de Mediawet toestaat wat we willen is nog niet zeker. Het is dus nog wel spannend.”

Dat de VPRO zich tegelijkertijd met het radiostation en het Muziekjournaal bemoeit is puur toeval. “We vinden het belangrijk dat beide blijven bestaan”, zegt hoofdredacteur Boudewijn Paans van de VPRO-gids. “Nu ook Radio 4 iets populairder wordt, vinden we het des te belangrijker dat er een zender is die het serieuzer aanpakt.” Voor het Muziekjournaal geldt hetzelfde. “Ook dit aardige initiatief moet blijven bestaan.”

Over eventuele aanpassingen van het Muziekjournaal en de Concertzender moet nog onderhandeld worden. “Het blad kan mogelijk gemaakt worden zonder dat 'Hilversum' de regels voorschrijft”, zegt Smit. “Wellicht dat we het kunnen uitbouwen tot een chiquere gids, die toegespitst is op informatie over klassieke muziek uit het binnen- en buitenland”, meent Paans.

Dick Benschop, commissaris financieel toezicht van het Commissariaat van de Media, heeft twijfels over de samenwerking tussen de VPRO en de ConcertZender. “De ConcertZender is een commerciële zender. Het is de vraag of een publieke omroep daar geld in mag steken.” In 1993 gebeurde iets soortgelijks. Het publieke Veronica steunde toen het commerciële RTL Veronique met als gevolg een zendverbod van 13 weken, waarvan 6 voorwaardelijk.

Over het Muziekjournaal Entr'acte is Benschop wel optimistisch. Een omroep mag immers meerdere bladen uitgeven. Maar de vraag is of de manier waarop dat gebeurt geoorloofd is. Het Commissariaat voor de Media kan pas oordelen over de band tussen de VPRO en Muziekjournaal Entr'acte als het blad daadwerkelijk door de omroep wordt uitgegeven.

De toezichthouder heeft inmiddels opheldering gevraagd over een financiële bijdrage van 167 000 gulden van de VPRO aan de ConcertZender voor de eerste twee maanden van dit jaar. De ConcertZender wacht ondertussen niet lijdzaam af. Vanaf morgen doet de zender een oproep aan de 300 000 luisteraars die wekelijks op het station afstemmen om geld te storten. Dan kan de zender blijven bestaan als het commissariaat geen of niet tijdig toestemming geeft voor samenwerking met de VPRO. Want anders wordt op 28 februari de knop alsnog omgedraaid.