Ondanks ijspegels redt konijn het wel

Van onze verslaggeefster HATTEM - In de uitgestrekte bossen rond Hattem bieden de bomen vol rijp een schitterende aanblik. “Een vol konijnenhol herken je aan de ijspegeltjes bij de ingang”, zegt Albert van Raalte. “Konijnen kunnen het onder de grond wel een paar dagen volhouden en door de warmte vormen zich ijspegels voor het hol”.

Van Raalte (58) is boswachter van maar liefst 80 hectare particulier landgoed van de vermogende mevrouw Van Tets-van Tienhoven. Al 42 jaar zorgt hij voor het bosrijke landgoed en hij weet als geen ander wat de uitgehongerde dieren in een strenge winter nodig hebben.

De jagersvereniging KNVJ heeft de wildbeheerders in Nederland opgeroepen het wintervoedingsprogramma te starten. De meeste provincies hebben de jacht op water- en kleinwild overigens gesloten.

“Dat heb ik hier ook gedaan,” zegt Van Raalte. En hij is begonnen met bijvoederen. “Je moet voor de sneeuwval een voederplek in het bos creëren, anders kunnen de dieren het niet vinden.” Het zijn met name de reeën, herten en zwijnen die hij bijvoert met veevoer, ingekuild gras en maïs.

De torenhoge dennen en sparren geven 's nachts beschutting aan groepjes reeën. Daaronder zijn wroetplekken van zwijnen te zien die op zoek zijn naar water wat in de diepbevroren grond niet te vinden is. Daarom geeft Van Raalte ze suikerbieten, om hun vochthuishouding op peil te houden.

De dieren kennen de boswachter inmiddels en komen op de auto af. Als hij het bos inloopt, beginnen de Vlaamse gaaien al te krijsen. Zij eten gewoon met de herten en zwijnen mee. Van Raalte voert de dieren het liefst zelf. Hij is niet blij met goedbedoelde aardappelschillen en koolblaadjes die mensen soms in het bos strooien. “De herten eten het niet en er komen alleen maar ratten en ander ongedierte op af.”

's Winters verkoopt Van Raalte zelfgekweekte kerstbomen en hout voor de open haard. “Veel mensen hebben hier een open haard, maar geen zin om zelf te hakken. En ik kap zieke en te dicht op elkaar staande bomen, die ik in stukjes verkoop.” Er wordt veel verstookt, de houtopslag is bijna leeg. Van Raalte vindt het niet erg als mensen zelf een paar blokjes hout uit het bos meenemen. “Als ze maar niet met een aanhangwagen komen.”

Wandelaars zijn van harte welkom op het landgoed, maar ze moeten zich wel aan de regels houden. Er zijn nog altijd mensen die denken 'eventjes' de hond los te kunnen laten. Dat is slecht voor het wild, maar soms ook voor de hond. Met zo'n zwijn valt niet te spotten. Die neemt een al te nieuwsgierige hond zonder problemen met zijn slagtanden te grazen.

Door honden opgejaagd wild kan de hoeven stuk rennen op de gladde opgevroren sneeuw. Het wild heeft rust nodig, want meer slaap betekent minder voedselverbranding. Dat is in een schaarse tijd nu eenmaal van levensbelang.

Vier uur, voedertijd. Het wild voelt dat feilloos aan. Vijf reeën en een hertenbok staan nieuwsgierig op een afstand te wachten. Met slechts stilte op de achtergrond huppelen zij naar de voederplek, met opgeheven zilverwitte staartjes.