Paars II akkoord over invoering homohuwelijk

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - De onderhandelaars van PvdA, VVD en D66 in de kabinetsformatie zijn het gisteren eens geworden over de introductie van het homohuwelijk. Het burgerlijk huwelijk moet worden opengesteld voor mensen van gelijk geslacht, zo vinden Wallage, Bolkestein en De Graaf. Het nieuwe kabinet moet daarvoor snel met voorstellen komen.

Homo's kunnen zich sinds 1 januari officieel als partners laten registeren op het stadhuis. Maar de onderhandelaars streven naar een zo groot mogelijke gelijkstelling met het burgerlijk huwelijk voor hetero's. De komst van een homohuwelijk betekent nog niet automatisch dat mensen van gelijk geslacht ook altijd kinderen kunnen adopteren. Dat is een kwestie die apart zou moeten worden geregeld.

De onderhandelaars spraken verder af dat er een nieuwe euthanasiewet moet komen, langs de lijn van het aanvankelijk door D66-Kamerlid van Boxtel en later door diens collega's Swildens (PvdA) en Kamp (VVD) mee-ondertekende initiatiefvoorstel. De drie kwamen vlak voor de verkiezingen met het voorstel om in de strafwet op te nemen dat een arts die euthanasie pleegt vrijuit gaat als hij zich aan bepaalde zorgvuldigheidseisen houdt.

De onderhandelaars zijn het niet eens geworden over het kiesrecht voor niet-Nederlanders bij de verkiezingen voor provinciale staten. PvdA en D66 zijn daarvoor. De VVD voelt daar niets voor.

Hetzelfde geldt voor de gekozen burgemeester. Ambtenaren van het ministerie van binnenlandse zaken hebben de informateurs Kok, Zalm en Borst laten weten dat experimenten daarmee niet in strijd zijn met de Grondwet. De kwestie is gisteren niet aan de orde geweest.

D66-onderhandelaar De Graaf noemde dat eerder een punt dat voor zijn partij van 'eminent belang' is voor de vraag of ze meedoet aan een tweede paars kabinet. Menigeen op het Binnenhof legt deze uitspraak uit als een dreigement niet mee te doen, als in het regeerakkoord geen harde afpraak wordt gemaakt over de gekozen burgemeester.

De ambtenaren van Binnenlandse Zaken raden aan om de experimenten wettelijk te regelen. Zo zou de minister van binnenlandse zaken het recht moeten krijgen een gekozen kandidaat niet te benoemen als die bijvoorbeeld een crimineel verleden heeft. Voor definitieve wijzigingen in de aanstellingsprocedure voor burgemeesters is een wijziging van de Grondwet nodig. Die weg is zo langdurig, dat het daar de komende kabinetsperiode niet meer van komt.

De informateurs stellen vast dat de drie partijen 'positief' ten opzichte van elkaar staan. De voortgang zit vooral in de onderlinge bereidheid te bewegen, ook op het financiële vlak.