Westerlaken: Debat sociale partners verzandt nu in loze aanbevelingen

AMSTERDAM - De tijd van fraaie beloften in de Stichting van de Arbeid, waar daarna niets van terechtkomt, is voorbij, zegt CNV-voorzitter A. Westerlaken. Het plan om afspraken van de sociale partners aan het gehele bedrijfsleven op te leggen, moet iedereen “dwingen het achterste van hun tong te laten zien”.

Het plan is zeker geen poging Abraham Kuyper te reanimeren, aldus Westerlaken. “Ik wil geen verkrampte terugkeer naar het idee van soevereiniteit in eigen kring. Je ziet dat het arbeidsvoorwaardenbeleid gedecentraliseerd is. Maar met die decentralisatie neemt wel de behoefte aan coordinatie toe. Daarin wil het CNV een stap vooruit zetten. Door het middel van het opleggen van afspraken die we al in de kast hadden liggen.”

Op die manier wil het CNV 'kwaliteitsvraagstukken' regelen als zorgverlof, scholing en deeltijdwerk. Daarover moeten de sociale partners een raamwerk van afspraken maken die de sectoren en bedrijven verplicht moeten uitwerken. “En dan blijkt of de anderen ook echt coördinatie willen.”

Nu laten de anderen het volgens hem vaak bij beloften, zegt Westerlaken. “Werkgevers willen in feite niets afspreken. Zij krijgen rugwind van de regering en denken: 'Wij nemen het risico wel dat die opnieuw ingrijpt'. De vakcentrale MHP wordt niet warm of koud van afspraken. En de FNV denkt de hele tijd: 'Als het me niet aanstaat, dan loop ik toch lekker naar de PvdA'. Met dit voorstel willen wij van dat soort politieke spelletjes af.”

Het probleem is volgens de CNV'er dat veel discussies nu verzanden in patstellingen of loze aanbevelingen. “Kijk naar de komende discussie over de ontheffing voor het minimumloon. Die gesprekken komen echt nooit af. De werkgevers hebben een afspraak over scholing met ons gemaakt. Maar over de verdere vormgeving weigeren ze te praten. Bij het minderhedenakkoord heeft de FNV boter op zijn hoofd. Wij zeiden meteen: laat uitvoering nou via de CAO's lopen. Toen was de FNV daar fel tegen. Nu zijn ze er voor.”

“Nu weet je op de kop van een proces vaak dat het nergens toe leidt omdat een van de deelnemers eigenlijk gewoon niet wil. Met de mogelijkheid om afspraken op te leggen, dwing je hen om kleur te bekennen”.

Hij zegt er niet op uit te zijn om de politiek weer terug 'in haar hok' te krijgen. “Maar het kabinet kan het niet alleen. Er zijn duidelijke terreinen voor de werkgevers en werknemers. Op die terreinen moeten zij hun eigen broek maar ophouden.” In het verleden hebben zij het er bij zaken als ziektegeld en WAO lelijk bij laten zitten, geeft hij toe. “Maar dat partijen fouten maken, betekent toch niet dat het systeem zelf fout is?”

“Ik zou aan het begin van een nieuwe regeerperiode een convenant willen sluiten. Daarin spreek je af wat het kabinet doet en wat de sociale partners doen. Blijkt dat onvoldoende, dan kan de regering maatregelen nemen, zoals lastenverlichting niet door laten gaan.”

De FNV gaat uit van een andere visie op de maatschappij, zegt de CNV'er. “Zij waren altijd sterk georiënteerd op overheidsingrijpen: alles wat de overheid deed, was wel gedaan. Nu kantelt dat ineens in de richting van vooral alleen ledenverzekering.”

Dat het CNV veel buiten het kabinet om wil regelen, omdat het verwante CDA daar niet meer in zit, ontkent Westerlaken. “Als het gaat over wie er beter benaderbaar voor ons is, dan zijn we met Melkert (huidige PvdA-minister) veel beter af dan met zijn voorganger De Vries (CDA). De Vries had aan ons een net iets minder grote hekel had dan aan de werkgevers.”