Ruzie om een erfenis

Toen ik alleen nog maar voorgelezen werd, omdat ik zelf niet kon lezen, keek ik verlangend op naar de boekenkast en nam me voor: later ga ik alle boeken die er op de wereld bestaan zelf lezen.

Het was een teleurstelling te ontdekken dat er zo onnoemelijk veel boeken zijn. Zelfs al zou je elke dag een boek lezen, dan bleven er nog honderden miljoenen ongelezen. Ook zou je de inhoud van alle wel gelezen boeken nooit tegelijkertijd kunnen bevatten.

Later heb ik iets wat erop leek nog een tijdje volgehouden door te proberen alle Nederlandse literatuur te lezen, maar dat werd toch een al te vreugdeloze bezigheid. Als je veel fictie leest, lees je veel wat verveelt, of wat je al eens eerder gelezen hebt. Dus lees ik nu voornamelijk non-fictie: biologie, geologie, astronomie, geschiedenis, boeken waar je nog wat van opsteekt. Verder blijft het tussen de uitdijende stroom literaire en filo-religieuze publicaties toch zoeken naar een boek dat blijvend boeit, naar hét boek eigenlijk, in plaats van steeds meer, steeds eender divertissement. Economisch met tijd en mogelijkheden om willen gaan, en een grondige christelijke opvoeding natuurlijk, doen verlangen naar een soort Boek Waar Alles In Staat. Wat een geluk als dat de Bijbel zou kunnen zijn. Hoewel dominee Ter Lindens stukjes beslist sympathiek zijn, ga ik zijn navertellingen niet lezen want ik ken het boek al. Het was natuurlijk een fascinerende bundel in een tijd met nauwelijks boeken, toen bijna iedereen analfabeet was, maar om er nu nog die waarde aan te hechten als zijnde Het Woord van God, tja. . . daar ben ik net niet onwetend genoeg voor.

En om er zelfs nog steeds ruzie over te maken! Het gaat er aan toe als bij gehannes om een erfenis: de heer Lilienthal meent de enige wettige erfgenamen te vertegenwoordigen, maar de kinderen die later en buiten het huwelijk verwekt zijn, willen ook zo graag hun deel! Dan belegt men een bijeenkomst in de Rode Hoed waar de diverse stamhoofden tevens schriftgeleerden de strijd willen beslechten. Kan de vader die zijn nazaten zo verdeeld en ongelijk bedeeld heeft niet eventjes zelf langskomen? Nee, hij spreekt nog slechts via zijn testament. Als je wilt geloven dat het papa's eigen woorden zijn tenminste, want die zijn alleen door de wettige zonen opgetekend: notaris en erfgenaam in één. Sterke benen die die weelde kunnen dragen.

Maar terwijl men nu de indruk wil wekken dat het om feiten gaat, is het niet meer dan geruzie om geloofskwesties. De ervaring heeft toch geleerd dat belanghebbers daar nooit uitkomen? Ik ga dan ook beslist niet naar zo'n theologendebat. Ook omdat de oudste zoon die zo opspeelt, volgens mij de oudste zoon niet is. Wie zich een beetje verdiept in de oorsprong van de betwiste geschriften, stuit al snel op contemporaine maar ook veel oudere teksten van omringende volkeren die frappante verwantschap vertonen. Kwam Abraham niet uit Ur der Chaldeeën? Als de zelfbenoemde oudste zoon wil geloven dat hij en zijn boek uitverkoren zijn, ga ik niet tegen hem in. Want ik doe niet aan geloven, ik doe aan weten. Zelf denk ik dat God er geen lievelingetjes op nahoudt. Dat idee vind ik zo klein, zo typisch menselijk. Ik denk gewoon dat God ook van mensen houdt die zichzelf niet uitverkoren achten.