Steun aan Fokker ketste af vanwege conflict over strategie vliegtuigbouwer

AMSTERDAM - Een principieel verschil van mening met de Nederlandse overheid over welke vliegtuigen Fokker zou moeten maken, heeft er toe bijgedragen dat Daimler-Benz twee weken geleden zijn handen van Fokker heeft afgetrokken.

Daimler-dochter Dasa wilde met Fokker grotere toestellen ontwikkelen, tot 150 passagiers, terwijl de overheid 50 tot 100 stoelen als het beste marktsegment voor Fokker ziet. In een brief aan de Tweede Kamer schreef minister Wijers twee weken geleden dat er “vraagtekens konden worden gezet ten aanzien van de voorgestelde produkt/marktstrategie” van Dasa. Een zegsman van Wijers bevestigt nu dat de minister geen heil zag in de FAX, het vliegtuig voor 120 en meer passagiers dat Dasa wilde ontwikkelen.

Tot nu toe leek het erop alsof Daimler/Dasa en de overheid alleen een geschil hadden over de hoogte van het subsidiebedrag en de zekerheden die Daimler daar tegenover wilde stellen. In feite lag aan de problemen dus ook een ernstig conflict over de strategie voor Fokker ten grondslag. Wijers baseerde zich daarbij op adviezen van een “gerenommeerd internationaal onderzoeksbureau dat zich heeft gespecialiseerd in analyses van de vliegtuig-markten”, aldus zijn woordvoerder.

Volgens W. van Gelder, Tweede-Kamerlid voor de PvdA, zijn er twee duidelijke markten, waarvan de grens rond de 100 tot 120 stoelen ligt. “Kom je daar boven, dan kom je bij grote maatschappijen die families van vliegtuigen willen en dan kom je in conflict met Airbus en Boeing.” Een concurrentieslag met die twee grootmachten zou nog eens miljarden vergen en dat geld zou Den Haag nooit beschikbaar stellen, maakt Van Gelder duidelijk.

Eind 1994 stelde Fokker-topman B. van Schaik dat hij hoopte met Dasa in 2004 een wat grotere opvolger voor de F 100 te hebben. In het afgelopen najaar, terwijl de onderhandelingen met de staat over steun in volle gang waren, sprak Dasa nog in China over een gezamenlijk te bouwen 120-zitter.

Van Gelder komt “achteraf bezien” tot de conclusie dat Dasa in 1993 “Fokker niet heeft overgenomen om Fokker zo sterk mogelijk op de kaart te zetten, maar om in Airbus in te breken. En dat is mislukt.”

Daarom moet nu gekeken worden waar Fokker zelf sterk staat. Dat is volgens de PvdA-politicus de markt van de 'Cityhoppers', de regionale dochters van de grote luchtvaartmaatschappijen. “Die hebben vooral behoefte aan vliegtuigen van 70 tot 80 stoelen en je ziet dat de F 70 veel beter verkoopt dan de F 100.” - Vervolg op pagina 7

Fokker: ook bij doorgaan is drastische sanering nodig VERVOLG VAN PAGINA 1

Fokker heeft gisteren aandeelhouders en vakbonden in een persbericht gewaarschuwd dat zelfs bij “een voortzetting van alle bedrijfsactiviteiten een drastische kostenreductie, waaronder verlaging van de personeelskosten, onvermijdelijk zal zijn”. Het negatieve eigen vermogen zal mede daardoor alleen maar groter worden.

Volgens Fokker wordt inmiddels gesproken met enkele kandidaat-kopers die “in staat worden geacht de activiteiten van Fokker inclusief de assemblage van vliegtuigen” te kunnen voortzetten. Daarnaast wordt echter ook nog een beperkt aantal 'andere kandidaten' benaderd.

Tot nu toe heeft geen enkele kandidaat belangstelling getoond om de aandelen in het moederbedrijf Fokker NV op te kopen. Door alleen de dochterbedrijven (die het feitelijke werk verrichten) over te nemen, wordt een nieuwe eigenaar niet opgezadeld met de ruim drie miljard aan schulden van Fokker. De in surséance verkerende vliegtuigbouwer rest dan weinig anders dan een sterfhuisconstructie, zo laten de directie en bewindvoerders doorschemeren.