jeugdtheater

'Niemand spaart mensen', vanaf vier jaar, is te zien: 18-23/1 in Drachten, 24/1 in Amsterdam, 26/1 in Schildwolde en 29-31/1 in Groningen.

Het lijkt er even op dat het Groningse gezelschap De Citadel zich met de kleutervoorstelling 'Niemand spaart mensen' gaat verliezen in een onbegrijpelijke kunsttaal van associatief rijmende woorden.

Maar de verzameling absurdistisch getinte scenes rond het thema 'Wie ben ik?', van de Friese schrijver Bouke Oldenhof, valt direct op zijn plek wanneer het energieke tweetal Broer en Liefje ten tonele verschijnt. Liefje is een danserig type op hoge plateauzolen en een wervelend rood kostuum. Broer gaat eenvoudiger gekleed en lijkt erg van haar onder de indruk.

Ze wonen naast elkaar, ieder in een fraai vormgegeven etalage van bij elkaar gespaarde voorwerpen. Liefje heeft een voorliefde voor de dode natuur en zij omringd zich met opgezette dieren, zachte bontvelletjes en fraaie schelpen. Broer is de trotse bezitter van een uitgebreide collectie wekkers, fototoestellen en andere technische apparatuur.

Na de eerste kennismaking raken ze in spitse dialogen met elkaar aan de praat over belangrijke kleuteronderwerpen: 'paren en verzamelen', 'wat heb jij dat ik niet heb', 'als jij de jouwe laat zien mag jij die van mij zien' en 'waar ben je als je nog niet geboren bent'. In een hoog tempo rollen grote verhalen en slimme kleutervragen over elkaar heen. Liefje heeft een rijke fantasie “over waar zij was toen zij er nog niet was” en vertelt spannende avonturen over vorige levens in andere landen. Broer probeert te imponeren met praatjes die stoerder zijn dan hijzelf en noemt zich Broederikus, want Broer klinkt zo gewoontjes.

Heel treffend en herkenbaar zijn de eindeloze reeks waarom-vragen en kleuterwijsheden naar aanleiding van simpele gebeurtenissen. Zo heeft liefje een reep chocola die Broer wil hebben. De mini-discussie eindigt met Broer's conclusie dat een chocoladereep niet kan weten van wie hij is, dus mag hij hem opeten. Langzamerhand sluiten zij een ontroerende vriendschap, die heel diep gaat: “Wil je mijn vriend worden?” “Nee ik wil jou worden!”. Dan komt de mysterieuze stem uit het niets weer op de proppen. Want als je wilt ruilen, moet je bij 'Niemand' aankloppen. In ruil voor heel veel zoenen wisselt het opperwezen de twee om. Maar ze blijken zich in de etalage van de ander toch niet zo thuis te voelen, want nu zijn ze 'een beetje geen van beiden'.

Regisseur Eva Pieper geeft de absurdistische tekst in haar enscenering een herkenbare en vrij aardse inhoud en ondanks de vaak gestileerde bewegingen blijven de acteurs personages van vlees en bloed. Zo is de actrice Kim Coppes in de rol van Liefje continu in beweging. Zij draait met haar lichaam, wiebelt met haar heupen en maakt vreemde grillige bewegingen met haar armen. Maar dit komt heel organisch voort uit het spel en het karakter dat zij speelt. Tim de Zwart zet zonder veel toeters en bellen een geloofwaardig klein jongetje neer, dat zich door de grillige liefje gemakkelijk om haar vinger laat winden, maar haar uiteindelijk ook vaak te slim af is.

Het flitsende tweetal en de grappige, spitse dialogen overschaduwen dan ook ruimschoots de ingewikkelde inbreng van de stem die Niemand heet.