Aangename verwarring

Londen, rond de eeuwwisseling. De kleding klopt, maar de gebeurtenis lijkt uit een andere tijd. Man en vrouw, naar het schijnt onbekenden van elkaar, begluren elkaar in de van vers metaal blinkende metro. Zij stapt uit, hij volgt haar. Samen stappen ze in een lift, enkele verdiepingen hoger zijn ze verwikkeld in een omhelzing. Het is een prachtige, geheimzinnige openingsscène, die hoofdpersoon Kate Croy (Helena Bonham Carter) effectief introduceert als een onafhankelijke, gepassioneerde vrouw. Bovendien zorgt de scène voor aangename verwarring: dergelijke sensualiteit verwachten we niet in een kostuumfilm. Zulke films gaan toch over sociale codes en onderdrukte gevoelens?

Iedere bewerker van een klassieke roman staat voor de uitdaging om kostuums en omgangsvormen uit vervlogen tijden te voorzien van hedendaagse relevantie. Regisseur Iain Softley (bekend van 'Backbeat', over de vijfde Beatle) en scenarioschrijver Hossein Amini zijn in die opdracht geslaagd. Hun verfilming van Henry James roman uit 1902 doet evenveel recht aan heden als verleden. De passie en manipulaties van Kate Croy zijn van alle tijden. Haar grote dilemma - deugdzaam leven met familiefortuin of liefdevol leven zonder geld - is vreemd voor ons en daardoor relevant. De actualiteit schuilt in het tonen van de kloof tussen toen en nu.

De liefde tussen Kate en journalist Merton (Linus Roache) speelt zich af op geheime plekken. Zijn sociale achtergrond is onaanvaardbaar voor het milieu waarin Kate zich beweegt en waarin zij moeten blijven om kans te maken op de erfenis van Aunt Maude (een heerlijk vilein rolletje van Charlotte Rampling). Een uitweg ziet Kate door de steenrijke en doodzieke Millie (Alison Eliott) uit Amerika aan haar minnaar te koppelen. De ménage-a-trois vermaakt zich in Venetië, maar onverwachte ontwikkelingen doorkruisen Kate's snode plannen. Bonham Carter, niet voor het eerst te zien in een kostuumfilm, is uitstekend op haar plaats: onder de donkere hoed van haar stierenvechterspakje moeten haar even donkere ogen ziedend toezien hoe Merton tijdens een carnavalsdans verliefd wordt op Millie.

Interessant is 'Wings of the dove' omdat de makers zich niet hebben laten verleiden door de valkuil van uiterlijk vertoon. Ragfijne sluiers en vervallen palazzi eisen wel degelijk aandacht, maar ze zetten niet de toon. Centraal staat de gecompliceerde driehoeksverhouding met wisselende loyaliteiten, die extra intrigerend is omdat geen van de betrokkenen moreel wordt veroordeeld. Hoewel uiterlijk en strekking niet zo grimmig zijn als Michael Winterbottoms 'Jude' en Jane Campions onderschatte James-verfilming 'The portrait of a lady', deinst Softley niet terug voor een duistere ondertoon. Fraai uit zich dit in de slotscène, een opmerkelijk contrapunt van de opening. Twee blote lichamen, wanhopig en verloren in een grauw slaapkamertje; regen die niet wil stoppen. Andere koek dan de dweperige lachebekjes van Jane Austen.