Beren bevruchten zeugen en keren daarna ongemerkt in hun hok terug

AARLE-RIXTEL - Het boegbeeld van de Brabantse boerenbond, de trotse varkenshoudster Rianne Nooijen uit Aarle-Rixtel, is van haar voetstuk gevallen. Samen met nog 29 andere boeren werd zij onlangs betrapt op overtreding van het fokverbod. Nooijen zit met de kwestie in haar maag, maar: “Het is niet met opzet gebeurd.”

Rianne Nooijen, 28 jaar oud, dochter van varkensboer Jan. Medio november sierde ze, lachend met een big op de arm, de protest-ansichtkaart 'Ik ben trots op mijn werk', waarvan er tienduizend naar politiek Den Haag zijn gestuurd. Vorig jaar kwam zij in Trouw verscheidene malen uitgebreid aan het woord over de varkenspest die ook haar boerderij niet voorbij ging. “Het voelt alsof ze me m'n kinderen komen afnemen”, bracht ze op 30 mei haar gevoelens in deze krant onder woorden, toen de dierenarts op het erf 437 kerngezonde biggen kwam doodspuiten. Vijf maanden later werd het fokverbod opgeheven en sprongen de Nooijens een gat in de lucht. De vier beren op het bedrijf werden direct op de zeugen losgelaten . Op dat moment echter, blijkt nu, waren er al acht zeugen drachtig.

“Ik weet dat het niet goed is; ik breng de sector in diskrediet, maar heb niets gedaan dat niet mocht”, zegt Rianne daarover deze week in het NCB-journaal, het orgaan van de Noordbrabantse Christelijke Boerenbond. Op verzoek van die organisatie stond zij al eens op een poster en trad zij vorig jaar zelfs op in een promotie-video, als hét voorbeeld van de moderne agrarische ondernemer.

Gisteren was Rianne niet bereikbaar om uit te leggen hoe acht zeugen 'per ongeluk' (en nog wel op verschillende tijden) drachtig kunnen raken. Dan maar haar relaas uit het NCB-journaal opgetekend. De beren bij Nooijen zitten in een apart hok dat wekelijks wordt schoongemaakt, een karwei dat een kwartiertje in beslag neemt. De beren worden dan zo lang in een gang gelaten waar normaal gesproken alleen drachtige zeugen staan waar de beren geen oog voor hebben. Tijdens het fokverbod echter stonden er in de gang zeugen waarin de mannen wel degelijk interesse hadden. “Die boxen hebben lage hekken. Er moet een beer achterop de box zijn gesprongen.” De zeugen zouden dwars door het hek zijn bevrucht, waarna de beren ongemerkt weer in hun hok terugkeerden.

Wie gelooft dat? Feit is dat de AID de drachtige zeugen ontdekte en procesverbaal opmaakte. De zeugen werden in beslag genomen en zijn intussen afgemaakt. Op overtreding van het fokverbod staat een boete van duizend gulden en intrekking van de compensatie-vergoeding in het kader van het fokverbod. Dat Rianne werd betrapt op overtreding van het fokverbod, uitgerekend de boerin die door de sector op handen werd gedragen, is in agrarisch Brabant ingeslagen als een bom. In plaats van veel bewondering zijn nu spot, roddel en achterklap haar deel, ook al heeft zij de NCB haar excuses aangeboden. Blijft over dat het verhaal niet erg geloofwaardig overkomt.

De NCB betreurt de gang van zaken, maar gelooft de boerin op haar woord. “Wat voor belang zou zij erbij hebben om acht zeugen te laten bespringen op een totaal van 400 en dan ook nog in verschillende fasen?”, vraagt woordvoerder H. van Dinther zich af. De affaire komt de NCB bijzonder ongelegen. “Wij hebben haar geprofileerd als het voorbeeld van een moderne bewuste ondernemer.” De video 'Boeren en tuinders zijn trots op hun werk', met Rianne Nooijen in een prominente rol, blijft desondanks gewoon in roulatie.