De Hakkelaar kijkt nu sport in cel

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Hij heeft de bijnaam Johan de Stotteraar, alias Johan de Hakkelaar, en soms noemen ze hem de Zigeunerkoning. Johan V. was als leider van een hasjbende jarenlang Nederlands meest gezochte crimineel. Zondag kon een arrestatieteam van de politie de man - die officieel in Paraguay woont - eindelijk inrekenen; in Hilversum, toen hij bij een vriend Studio Sport zat te kijken.

Johan de Hakkelaar is volgens justitie de leider van een drugssyndicaat naar wie de politie en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (Fiod) al jaren op zoek is. Het Kolibri-team van de Fiod is al sinds 1992 bezig met onderzoek naar de bende die volgens justitie in ieder geval in 1988 255 000 kilo hasj zou hebben aangekocht, vervoerd en doorverkocht. Voor het vervoer is gebruik gemaakt van tenminste vijf schepen.

Het syndicaat van de Hakkelaar zou zich ook bezighouden met het stashen van drugs; het op de zeebodem in containers opslaan van verdovende middelen. Zo is in 1993 bij de Azoren een opslagplaats op de zeebodem gelokaliseerd. De Nederlandse marine wist 22 000 kilo hasj naar boven te halen.

Voor financiële transacties maakte de bende onder meer gebruik van de inmiddels opgeheven Femis-bank. De Hakkelaar werd ooit door een medewerker van de bank in Zeist herkend als de man die een rekening had onder de code Lekker. De bestedingen van de organisatie betroffen voor een groot deel aankoop van hasj, transportmiddelen voor het vervoer daarvan en aankoop van luxe goederen zoals jachten en sportwagens. De organisatie was ook actief op de onroerend-goedmarkt.

De fiscus presenteerde de bende-leider in 1994 een naheffing van 540 miljoen gulden voor met drughandel verkregen verdiensten. De afgelopen jaren zijn tientallen verdachten van de organisatie opgepakt en veroordeeld en hoeveelheden hasj in beslag genomen.

Justitie vermoedt ook dat de organisatie van de Hakkelaar betrokken is bij inbraken bij justitie. De Amsterdamse persofficier van justitie Schaar noemt met name de meest recente van de inbraken, die twee weken geleden plaatsvond. Hij sluit niet uit dat de organisatie is betrokken bij wat hij de “psychologische oorlogvoering” tegen justitie noemt.

De jongste actie vond eind vorige week plaats, toen bij dagblad De Telegraaf een sleutel opdook van het cellencomplex van het Amsterdamse justitiegebouw aan de Parnassusweg. Justitie denkt dat daarbij een 'mol' aan het werk is geweest, een medewerker die de sleutel aan criminelen heeft afgegeven.

Eén van de advocaten van de verdachte, mr. M. Moszkowicz sr., betitelt het vermoeden van betrokkenheid van zijn cliënt bij inbraken bij justitie als 'onzin'. Volgens de advocaat zijn er in de voorfase van het onderzoek naar de man door justitie dingen uitgehaald die niet in de haak zijn. Hij wil daar momenteel niet verder op ingaan. “Dit wordt een testcase of er in Nederland sprake is van een goede rechtstoepassing.”

Na de arrestatie van de Hakkelaar en zijn vriend, die volgens justitie deel uit maakt van dezelfde hasjbende, zijn op diverse plaatsen in Nederland en het buitenland huiszoekingen verricht. Er is administratie in beslag genomen, evenals een aantal dure sportwagens.

Rond de Hakkelaar is in de afgelopen jaren een ware mythe ontstaan. Hij werd in de jaren tachtig al genoemd als leider van de zogeheten 'Kampers', een groep woonwagenbewoners die in het criminele circuit voorzichtig moest worden verhandeld. Hij zou uitgroeien tot een 'crimineel monster' dat het grootste deel van de Nederlandse misdaadwereld bestiert. Zijn misdaadsyndicaat kreeg de naam Octopus, de organisatie die tentakels heeft in zowel de onder- als de bovenwereld. Verschillende 'onderaannemers' van de Hakkelaar zijn de afgelopen jaren veroordeeld tot forse gevangenisstraffen, Charles Z. bijvoorbeeld kreeg vijf jaar.

Tijdens de parlementaire enquête over opsporingsmethoden probeerde prof. dr. C. Fijnaut een einde te maken aan die mythevorming. Na uitgebreid onderzoek kwam hij tot de conclusie dat er geen sprake van is dat één man de misdaad in Nederland stuurt. “Octopus bestaat niet”, aldus Fijnaut.