- Record aantal auto's betrokken bij kettingbotsingen

Van een onzer verslaggevers BADHOEVEDORP, DEVENTER - Negen levens eindigden gisteren in een mistbank, 43 automobilisten verlieten een mistbank per ambulance en naar schatting 500 moesten hun auto achterlaten.

Kettingbotsingen legden het verkeer op de A 9 bij Badhoevedorp en op de A 1 tussen Apeldoorn en Deventer stil. Nog nooit, schatte de verkeersdienst van de rijkspolitie gisteravond, waren zoveel auto's op één dag bij verkeersongelukken betrokken.

Niet bekend

Het grootst was de chaos op de A 9. Tussen het Rottepolderplein en Badhoevedorp waren er laat in de ochtend op twee kilometer twee grote en enkele kleinere kettingbotsingen. Een van de vier doden moest met wrak en al worden geborgen. Er raakten 14 mensen zwaar en 19 anderen licht gerwond. Zeker 100 auto's knalden tegen en in soms zelfs letterlijk óp elkaar. Het bergen van de wrakstukken duurde de rest van de dag.

De gemeente Haarlemmermeer stelde een uur na de eerste melding het rampenplan in werking. De ongedeerd gebleven mensen werden met bussen naar het dorpshuis van Badhoevedorp vervoerd. Een kwartier na het eerste alarm waren volgens burgemeester Van Houwelingen van Hoofddorp al brandweerlieden van negen korpsen in touw om slachtoffers te bevrijden. Eén brandweerman kreeg onderweg een hartstilstand. Collega's reanimeerden hem en brachten hem naar het ziekenhuis.

Volgens de politie zijn de ongelukken mede veroorzaakt doordat men te hard reed, maar er was verwarring over de vraag of de signalering een maximumsnelheid aangaf. Volgens burgemeester Van Houwelingen gaf de signalering 70 aan, volgens Verkeer en waterstaat 50. Maar Rijkswaterstaat meldde gisteravond op basis van computergegevens dat de signalering zich tien minuten voor het ongeluk had uitgeschakeld, omdat het verkeer na de ochtendspits net weer flink op gang kwam.

Gistermiddag kreeg de verkeerspolitie rond half vijf een nieuwe verkeerschaos voor de kiezen. Dit keer was de A 1 het toneel. Tussen Deventer en Apeldoorn botsten daar over een lengte van 30 kilometer op verschillende plaatsen ongeveer negentig voertuigen op elkaar. Daarbij vielen vier gewonden. Deze weg ging van half vijf tot half acht in beide richtingen op slot.

Ook andere plaatsen in het land zorgden tal van aanrijdingen voor problemen. Alleen al op de A 27 bij de Stichtse Brug en op de A 28 rond knooppunt Hoevelaken reden meer dan tien auto's op elkaar. Hierbij raakten drie mensen gewond.

Premier Kok betuigde vrijdagavond zijn medeleven aan de familieleden van de slachtoffers en aan de zwaargewonden. Hij is benieuwd naar de analyse van de oorzaken. De premier kon zich niet aan de indruk onttrekken dat automobilisten zich in mist te onvoorzichtig gedragen.

- Vervolg op pagina 3: Jorritsma hekelt rijgedrag

Jorritsma hekelt rijgedrag VERVOLG VAN PAGINA 1

Ook minister Jorritsma hekelde gisteren het gedrag van automobilisten: te hard en te dicht op elkaar rijden en waarschuwingsborden negeren. “Veel mensen denken dat de snelheidsaanduidingen vrijblijvend zijn. Het tegendeel is waar.”

Minister Jorritsma (verkeer) komt eind van dit jaar met een rapport over mistsignaleringssystemen. D66-Kamerlid Van 't Riet maande haar tot spoed. De minister streeft naar een mistdetectiestelsel dat zoveel mogelijk aansluit bij bestaande systemen voor elektronische wegsignalering. Veilig Verkeer Nederland bepleitte het aanbrengen van speciale waarschuwingslampen op extra kwetsbare lokaties. Op dergelijke maatregelen wordt al gestudeerd en geëxperimenteerd sinds de kettingbotsingen bij Breda in 1990 en 1991, waarbij in totaal tien doden vielen. In 1972 vielen er bij Breda dertien doden.

Behalve het wegverkeer had ook het luchtverkeer te stellen met de gevolgen van de mist. Gisterochtend kon slechts een kwart van de vluchten uit Schiphol vertrekken, veel inkomende vliegtuigen werden doorgestuurd naar Düsseldorf en Keulen. In zo'n geval worden passagiers doorgaans met bussen verder naar Schiphol vervoerd.

De chaos op de wegen was funest voor de dienstregeling van sommige busmaatschappijen. De OAD moest gisteravond passagiers in Amsterdam twee uur laten wachten op bussen die hen naar de wintersport moesten brengen. Omdat die bussen eerst naar een wisselpunt in Beek bij Arnhem moesten waar passagiers uit het hele land uiteindelijk in de bus stappen die naar hun bestemming gaat, dreigden in dit geval ruim duizend mensen enkele uren te laat te vertrekken.

Maar vertrekken deden ze: hoewel de verkeerspolitie gisteravond automobilisten waarschuwde alleen als het echt nodig was de weg op te gaan, werden geen annuleringen gemeld.

Bij het wisselpunt in Didam van De Jong Intratours, waar de bussen drie kwartier te laat vertrokken, was volgens woordvoerster C. van Dongen zelfs geen bezorgde vraag gesteld. In Duitsland mistte het niet, de bussen zouden de gemiste tijd ruimschoots kunnen inhalen.