Bierbrouwers leggen tropisch eiland Bali droog

Van onze redactie buitenland BALI, AMSTERDAM - De toeristen op Bali zitten zonder bier. De brouwers van de twee belangrijkste biermerken in Indonesië, Bintang en Anker, leveren al tien dagen geen bier meer aan het eiland.

De grote bierbrouwers, waaronder Heineken-dochter Multi Bintang protesteren daarmee tegen een als onwettig ervaren accijns die wordt geïnd door een bedrijf waar een kleinzoon van president Soeharto aan de touwtjes trekt.

Bali besloot vorig jaar een nieuwe accijns van 200 rupiah (14 cent) per flesje te heffen en elk flesje te laten voorzien van een sticker als bewijs van betaling. Het innen van de belasting werd uitbesteed aan het bedrijf Arbamass Multi Invesco, maar dat vraagt 600 rupiah (42 cent) voor de sticker. Eén van de oprichters van Arbamass is de oudste kleinzoon van president Soeharto, de 24-jarige Ari Sigit.

Volgens een woordvoerder van Heineken willen de brouwers zich gewoon aan de wet houden en dus wel de heffing van 200 rupiah betalen, maar dan rechtstreeks aan de overheid. “We gaan echter niet 400 miljoen rupiah meer betalen aan een bedrijf dat ertussen is geschoven en geen enkele toegevoegde waarde levert. Omdat we nu geen stickers hebben, is de voorziening van Bali stopgezet, want die zou zonder stickers illegaal zijn.”

De twee brouwers staan sterk. Bintang heeft 60 procent van de Indonesische markt in handen en Anker 30 procent. Ze betalen veel belasting. Bovendien kan de drooglegging van Bali de Indonesische inkomsten uit het toerisme flink drukken. Het kan in Indonesië echter buitengewoon schadelijk zijn het op te nemen tegen de familie Soeharto, die in de archipel grote zakelijke belangen heeft en niet te beroerd is die op grove wijze te verdedigen. De klachten over de verrijking van de familie en de wijze waarop kinderen van Soeharto met steun van de president monopolies beschermen nemen hand over hand toe.

De kleinzoon van Soeharto probeerde ongeveer een jaar geleden een stickersysteem voor heel Indonesië door te drukken. Het officiële motief was de noodzaak jongeren te beschermen tegen de gevaren van alcohol. Een sterk thema in Indonesië, waar 90 procent van de bevolking moslim is. De import en verkoop van alcoholische dranken in Indonesië zijn mede om die reden een beetje taboe. Er worden forse accijnzen geheven. De prijs van een fles bier van 62 centiliter varieert van 4000 tot 8000 rupiah (2,80 à 5,60 gulden).

De brouwers wisten de stickerplannen destijds te verijdelen. De centrale regering in Jakarta hield zich afzijdig met het argument dat de bevoegdheden bij de plaatselijke gouverneurs liggen. Dat juist Bali nu tot de heffing is overgegaan verwondert, omdat het eiland bekend staat als tolerant tegenover decadente toeristen. Op Bali is de meerderheid Hindoe. De toeristen zijn doorgaans kapitaalkrachtig en bezoeken luxe accomodaties.