Lobby's voor en tegen bestoken gemeenten in strijd om hardhout

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Gemeenteraad: zet uw handtekening nìet onder de verklaring voor het beperken van het gebruik van tropisch hout. Deze klemmende oproep doen werkgevers- en werknemersorganisaties in de houtsector in een brief aan alle gemeenteraden in Nederland.

Van de twee jaar geleden gestarte actie 'Hart voor hout' - een gezamenlijk initiatief van ontwikkelingsorganisatie Novib en Milieudefensie - ontvingen diezelfde gemeenteraden in oktober een brief met een al even klemmende oproep om juist wèl een bijgesloten intentieverklaring te tekenen tegen houtgebruik dat niet duurzaam is geproduceerd. Duurzaam betekent dat het regenwoud zich van de kap kan herstellen.

Volgens woordvoerder H. Beyen van de Bouw- en houtbond FNV betekent dat een boycot. “In onze ogen een verkeerd recept. Met de werkgeversorganisaties in de sector zitten we wat dit betreft op één lijn. Wij vinden ook dat er in de houtproducerende landen duurzaam met bossen moet worden omgegaan. Om dat te bereiken is een lange weg nodig, met veel onderhandelen. Maar ga je tot een boycot over van wat ze nu leveren, dan snijd je alle kans op beïnvloeding af. Dan willen die landen niet meer met ons praten.” De import van commercieel en niet duurzaam tropisch hout is de laatste drie jaar met bijna veertig procent teruggelopen. In sommige landen tref je daarmee de economie in het hart, schrijven de betrokkenen in de brief aan de gemeenteraden. De inkomsten lopen naar beneden, terwijl er voor verantwoord bosbeheer juist extra inkomsten nodig zijn.

Beyen wijst nog op een ander aspect: “Maleisië is de grootste houtleverancier in Nederland. Voor Maleisië betekent dit dat slechts 3,3 procent van hun export naar Nederland komt. Het kan ze echt niks schelen als wij hun hout boycotten. Voor jou een ander, zeggen ze daar. Ze exporteren dan toch gewoon wat meer naar landen als Japan of Zuid-Korea. De problemen die wij met tropisch hout hebben, leven dáár toch niet.”

Wil je dus iets doen aan het behoud van tropische bossen dan moet het langs andere wegen dan 'Hart voor hout' voorstelt, is de conclusie van de bouw- en houtbonden van FNV en CNV, de Nederlandse Bond van timmerfabrikanten en verenigingen van houtagenten en houtondernemingen. Maar welke wegen zijn dat? “Een gemakkelijk recept is niet voorhanden”, aldus Beyen. “Je moet via beïnvloeding zien te bereiken dat er duurzaam met bossen wordt omgegaan. Daarmee moet je beginnen.”

Niet alleen met de Hart voor hout-campagne liggen de werkgevers en werknemers in de houtsector overhoop, ook met de overheid. Al jaren dreigen zij telkens uit het Convenant tropisch hout te stappen. Dat werd in 1992 ondertekend door overheid, bedrijfsleven en milieubeweging. Van de uitvoering van het convenant dat, via onder andere een keurmerk, duurzaam tropisch hout op de Nederlandse markt moest brengen, is vooralsnog niet veel terecht gekomen. Reden overigens voor de milieubeweging om er in een eerder stadium al uit te stappen.

Alleen al over de inhoud van een brochure met voorlichting over het convenant, waarin onder meer de criteria voor het keurmerk moeten staan, kunnen de betrokken ministeries (waaronder Vrom, economische zaken en ontwikkelingssamenwerking) het maar niet eens worden. De stuurgroep van het convenant heeft een voorlopige tekst opgesteld voor de brochure, maar volgens sommige ministeries is deze te eenzijdig gericht op het instand houden van de markt. De houtsector is dit ministerieel geruzie beu, meldt ze in het blad Houtwereld van deze week: “De introductie van het keurmerk moet het eerste kwartaal van volgend jaar plaatsvinden, anders stappen wij eruit.”

De afwezigheid van de brochure is mede-aanleiding voor de brief aan de gemeenteraden. Gemeenten blijven verstoken van goede informatie over het beleid dat handel en overheid voorstaat met betrekking tot tropisch hout. Lokale overheden en consumenten besluiten nu veelal op grond van informatie van de milieubeweging om heel drastisch van gebruik van het tropisch hout af te zien.

Die brief komt overigens in veel gevallen te laat. Circa 150 gemeenten hebben inmiddels de verklaring al ondertekend, meldt een woordvoerster van 'Hart voor hout'. “Daarbij zitten zestien van de twintig grootste steden. In totaal bestrijken deze gemeenten meer dan de helft van de Nederlandse bevolking.” Tot de ondertekenaars behoort verder 70 procent van de doe-het-zelf-zaken, een groot aantal bouwmarkten (zoals Gamma) en een aantal grote projectontwikkelaars (zoals Wilma en Bam Vastgoed).

Van Tienhoven vindt het onterecht dat de actie door de houtsector wordt voorgesteld als een boycot-actie. “Dat is het niet. Het is een oproep om duurzaam geproduceerd hardhout te kopen. Dat is hout dat gekapt is terwijl aan bepaalde sociale, ecologische en economische criteria is voldaan.”