'Blijf op het groene zeiltje en verlaat het terrein niet'

Van een onzer verslaggeefsters BOEKEL - Eén, hooguit twee per stroomstoot. Tientallen handen drijven duizenden varkens uít de vrachtwagen, ín de electrocutiewagen. Kettingen met 10 000 volt doden vervolgens het hart en de hersenen van het dier dat zojuist die wagen is ingejaagd. “Daarna trillen ze vaak nog even na, maar dan voelen ze echt niks meer. Dat zijn louter spier-stuipen.”

J. H. Postema is deze week 'projectleider ruimingsacties' in het besmette gebied te Brabant. Behalve de coördinatie van het doden van 30 000 varkens betekende dat gisteren ook het in de hand houden van zo'n 80 journalisten en fotografen. Alleen onder begeleiding mocht de pers twee boerenbedrijven en de electroctutieplek aanschouwen, een uitnodiging waar zelfs minstens tien Belgische journalisten op af waren gekomen. “Omdat er toch al zoveel foto's met telelenzen zijn gemaakt, staan we nu toe dat er gefilmd wordt. Maar blijf op het groene zeiltje en verlaat niet zelfstandig het terrein”, waarschuwt Postema vlak voor de twee touringcars met journalisten het terrein van varkensveiling Animo oprijden.

De Brabantse veiling ligt bezaaid met dode varkens. Een ouderwetse kraan schraapt met zijn grijparm keer op keer zo'n tien tot twintig verse lijken van de grond, om ze vervolgens in een grote laadbak bovenop al eerder gedumpte lichamen te laten vallen.

Eenmaal bij de varkensveiling aangekomen, loopt de ruimingsactie uiterst efficiënt: elke vrachtwagen met nog levende varkens, stelt zich voor een electrocutie-wagen op, dan jagen tien mannen de beesten de wagen in, en nog geen dertig seconden later vallen ze aan de andere kant van de wagen dood neer op de grond. De allerlaatse gang is dan nog die naar het destructiebedrijf te Son, maar daar mag geen enkele journalist verslaan hoe het vlees uiteindelijk wordt vernietigd.

Des te blijer is het ministerie van landbouw dat Animo en twee boeren zich wél bereid toonden de invasie van journalisten te ontvangen. Verplicht gehuld in witte pakken om besmetting te voorkomen, dat wel, en ook alleen filmen vanaf de weg, zo luidden de strikte voorschriften voor het meer dan gretige journaille. In het gebied waar sinds gisteren alleen de bewoners nog maar mogen komen, is elke stap van een onbevoegde op een erf er één te veel. Zelfs de banden van de bus moeten meermalen uitgebreid worden ontsmet.

“We willen geen enkel risico meer nemen”, legt Postema uit. “De transportwagens worden ook elke keer met natronloog gedesinfecteerd, dat is bijzonder effectief.”

De zeven varkens van boer H. van den Oord uit Venhorst zagen gisteren om tien voor half drie voor het laatst hun stal. Van den Oord is vooral kalver- en kippenboer, een verlies van zeven varkens is “draaglijk”, zo zegt hij zelf. Net nadat hij eigenhandig zijn zeven dieren de vrachtwagen heeft ingejaagd, komt zijn zoon Rick in carnavalskleren thuis. Het carnaval moet doorgaan, vinden zowel vader als zoon Van Oord, maar helemaal van harte gaat het niet.

Even verderop te Odiliapeel is boer Piet van den Berg - houder van 4100 varkens - al sinds één uur bezig met het 'ruimen' van zijn stallen. Hoeveel hij er nog over zijn om half vier, kan hij moeilijk schatten. “Dan zou ik echt moeten gaan tellen, ik zie alleen die af en aan rijdende wagens. Ik snap dat het moet, maar het ergst vind ik dat mijn varkens niet eens ziek zijn.”

Zowel Van Oord als Van den Berg behoren tot de bedrijven waar op last van de keuringsdienst preventief wordt geruimd. Als klein geluk bij het grote ongeluk komt er daarom geen mobiele electrocutiewagen op het erf, de daadwerkelijke vernietiging geschiedt op de al genoemde veiling. Toch bleven de blauwe waarschuwingsborden met die vreselijke woorden 'Van pest verdacht bedrijf' ook nadat hun varkens waren weggehaald, nog steeds aan de weg staan. “Van Den Haag moet het nu toch komen”, verzucht Van den Berg, “de taxateur is al geweest, failliet zal ik niet gaan, maar grote verliezen lijdt ik zeker.”

Behalve voor de bewoners blijft het gebied nog afgesloten, “voor onbepaalde tijd”. Een strenge verordening, oordelen de aanwezige Belgische journalisten, die van zo'n verbod in België nog nooit hebben gehoord. Hoeveel varkens Nederland eigenlijk telt, luidt een andere vraag aan Blom. Veertien miljoen, antwoordt deze, een beduidend lager aantal dan de vragensteller tot op de dag van gisteren had verwacht. “Net zoveel Nederlanders als varkens dus. Wij hebben meer varkens dan Vlamingen.”