Vrouwen op reis minder fanatiek

Stichting DORA, postbus 14735, 1001 LE Amsterdam, tel. 020-6380765, dinsdag van 14 tot 16 uur, woensdag van 19 tot 22 uur.

Het verhaal is opgetekend in de 'Nieuwsbrief' die de Stichting DORA (Dames Ondernemen Reizen Alleen) vier keer per jaar uitgeeft. DORA is geen reisbureau waarbij je een vakantie kunt boeken, maar een door tien vrijwilligsters gerunde organisatie die vrouwen informatie geeft over reizen en vakanties, fungeert als 'doorgeefluik'.

Jaarlijks wordt een vakantiebrochure samengesteld waarin actieve vakanties voor vrouwen binnen en buiten Europa verzameld zijn. De nieuwste, voor dit jaar, is heel overzichtelijk samengesteld: eerst een rijtje landen, daarna een alfabetisch gerangschikte lijst activiteiten - varierend van buikdansen tot kamelentocht, van klussen tot literatuur, van schilderen tot zelfbewustwording - met de organisaties die deze aanbieden, vervolgens een agenda met de tijdstippen waarop een en ander gebeurt en tenslotte uitgebreidere informatie over de diverse programma's.

Ook is er een 'reizigsters bellen reizigsters'-lijst waarop vrouwen staan die een reis hebben ondernomen en bereid zijn anderen over hun al dan niet positieve ervaringen te vertellen. DORA vermeldt ruiterlijk niet alle adressen van vrouwenhotels of reisbureaus zelf te kunnen controleren en spoort vrouwen daarom aan informatie aan haar door te geven. Twee keer per week is er een telefonisch spreekuur en het in Amsterdam gevestigde kantoor bevat een informatie-archief.

DORA is nog vrij jong, zo'n drie jaar, en uitsluitend bestemd voor vrouwen die een actieve (“luie reizen kun je overal vinden”) vakantie ambieren. Zij hoeven niet per se - zoals de naam misschien zou doen denken - in hun eentje te reizen: samen, of in een groep, mag ook. Dat 'alleen' in de naam zou wellicht moeten worden vertaald als 'zonder mannen', ofschoon je daarmee eigenlijk suggereert dat vrouwen, al zijn ze met hun tienen of twintigen, toch alleen zijn wanneer er geen heer in hun gezelschap vertoeft. Nies Medema, een van de oprichtsters: “Het is een beetje krakkemikkig samengestelde afkorting”.

De stichting is niet commercieel, bekostigt haar bezigheden met bijdragen van donatrices, met advertenties in de Nieuwsbrieven en de verkoop daarvan, en van de bedragen die organisaties betalen om in de brochure te worden opgenomen.

Nies Medema heeft een kort, laconiek antwoord op de vraag waarom de stichting zich uitsluitend op vrouwen richt: “Omdat dat leuk is. En natuurlijk ook emancipatorisch en dat soort dingen. Kijk, met vrouwen is het net als met homo's: ze worden altijd in de zielige hoek gestopt. Gaat het over vrouwen? O, dat zal dan met incest te maken hebben, en anders worden ze wel geslagen. Alsof vrouwen alleen maar problemen hebben.” Een nuchtere reactie ook op de veronderstelling dat het zonder winstoogmerk oprichten en beheren van DORA wellicht voortvloeit uit idealisme. “Als ik een reis gemaakt heb mag ik daar graag over vertellen.”

Er reizen, zo is haar ervaring, opvallend veel vrouwen alleen. Zelf heeft ze nogal eens gelift, maar “wie uit angst dat er dan iets gebeurt een maagzweer krijgt moet dat alsjeblieft niet doen”. De brochure bevat overigens uitsluitend georganiseerde reizen en vermeldt bovendien cursussen in zelfverdediging voor wie weerbaar met vakantie wil. De reizen in de Nieuwsbrieven hebben een wat algemener, ongeorganiseerder karakter. De uitgave van maart 1994 bevat een verhaal over een vrouw die na een reis door Nepal een stichting oprichtte ter ondersteuning van projecten voor vrouwen en kinderen; over een Amerikaanse 'reizigster met een roeping'; het aanbevelen van een vegetarische leefstijl; over een vrouw die schrijfsters, Maria Dermot of Aya Zikken bijvoorbeeld, 'achterna reist'.

Een aardig aspect van vrouwenreizen is dat het tempo niet altijd zo hoog hoeft te zijn. Op wandeltochten bijvoorbeeld schijnen mannen doorgaans een bepaald aantal kilometers te wilen afleggen: vrouwen zijn minder prestatiegericht.

Nog een opvallende ervaring van Nies Medema en haar collega Simone Kamminga (sinds een paar maanden bij DORA betrokken) is dat er veel oudere vrouwen, van boven de vijftig, belangstelling hebben voor hun stichting. Vrouwen die alleen, of weer alleen zijn, en er op uit willen maar dat een beetje 'eng' vinden en om advies vragen. Vrouwen die zichzelf nu eens willen verwennen, die opnieuw beginnen nadat hun man is gestorven en de kinderen de deur uit zijn. De leeftijden van geinteresseerden varieren van zestien tot in de zeventig, maar er komen 'verbazingwekkend' veel telefoontjes van die oudere categorie. Simone Kamminga: “Laatst belde er iemand van 76, die net terug was van een rondreis door Guatemala en aanbood daarover te vertellen.”

Hoe ze zelf reizen of hun vakantie doorbrengen? Simone heeft vorig jaar twee maanden in Turkije gewerkt, wandelt graag en heeft daar wandeltochten uitgestippeld. Nies heeft wat minder op met de natuur: “Leg je mij in een tentje in een weiland, dan kan ik niet slapen van de zorgen; geef mij maar een stad. Natuur zie je toch wel als je in de trein zit.”

Ze zien, ook al zijn ze zelf wat avontuurlijker aangelegd, zeker niet neer op mensen die het liefst gebaande paden betreden en in georganiseerd verband op stap gaan. Nies: “Misschien zijn mensen die geen toerist genoemd willen worden, die zichzelf liever beschouwen als reizigers en contact zoeken met de inwoners van een land, storender dan wie gewoon op het strand blijft liggen zonnen.”