Aantal banen in Nederland stijgt verrassend sterk

Van onze redactie economie DEN HAAG - De werkgelegenheid in Nederland is vorig jaar verrassend sterk gestegen. Er kwamen ruim honderdduizend banen bij, meer dan het Centraal Planbureau voorspelde. Nog nooit heeft de Nederlandse arbeidsmarkt zich na een economische dip zo snel hersteld.

Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het gaat om grotere banen en dus om 'echte' groei en niet om talloze kleine baantjes, zegt het CBS in een toelichting. Het bureau heeft geen aanwijzing dat deeltijdarbeid extra snel gestegen is.

De Nederlandse arbeidsmarkt heeft zich in 1995 verrassend krachtig hersteld na de recessie in de jaren daarvoor. Niet alleen nam de werkgelegenheid toe, maar ook daalde de werkloosheid van 8,5 tot 8,1 procent. Van 1992 tot 1994 nam de werkloosheid nog in snel tempo toe. Volgens het CBS is het voor het eerst dat de werkloosheid in een recessie niet hoger uitkomt dan bij een vorige recessie (1984). Het is echter nog te vroeg om te spreken van een omslag in de ontwikkeling van de structurele werkloosheid, zegt het bureau.

Het kabinet-Kok heeft zich in het regeerakkoord ten doel gesteld om tot en met 1998 netto 350 000 mensen extra aan het werk te helpen. Het Centraal Planbureau ging in het 'behoedzame scenario' (waarop het regeerakkoord is gebaseerd) uit van een groei met 230 000 mensen. In totaal moeten er deze kabinetsperiode dus voor 580 000 mensen werk bij komen om de verhouding tussen actieven en inactieven positief te beïnvloeden. Een stijgende werkgelegenheid werkt gunstig uit op de hoogte van de collectieve lasten (belastingen en premies) wat op zijn beurt ook weer werkgelegenheid kan genereren. Voor dit jaar heeft het CPB eerder een prognose van 80 000 nieuwe banen gegeven.

In Nederland groeit de werkgelegenheid harder dan in de omringende landen. Zo doet Nederland het wat betreft banengroei aanzienlijk beter dan Duitsland. In de afgelopen drie jaar is de werkgelegenheid in Duitsland met 3,5 procent afgenomen. In dezelfde periode is het aantal banen in Nederland juist blijven groeien, en wel met 3,5 procent.

Uit de CBS-enquête onder de beroepsbevolking blijkt zelfs dat er vorig jaar 154 000 banen zijn bijgekomen. Dat lijkt het CBS wat aan de hoge kant; de enquête heeft te kampen met een onnauwkeurigheidsmarge. Daarom houdt het bureau de toename op 'ruim honderdduizend'.

Daarnaast wordt de arbeidsmarkt snel flexibeler, constateert het CBS. Het aantal 'flexibele' werknemers, zoals oproepkrachten en personeel met een kort contract, nam met 56 000 toe tot gemiddeld 480 000. Bijna negen procent van de werknemers heeft een flexibele arbeidsrelatie. In 1992 was dat nog 7,6 procent. De deelname van vrouwen op de arbeidsmarkt neemt nog steeds toe. Van de vrouwen tussen 15 en 64 jaar werkt nu 49 procent.

Allochtonen en laag opgeleiden hebben niet geprofiteerd van het herstel van de arbeidsmarkt. Hun positie blijft slecht. De werkloosheid onder allochtonen was vorig jaar twintig procent, onder Turken en Marokkanen zelfs 33 procent. Van de laag opgeleide beroepsbevolking zit zestien procent zonder werk.

- Pagina 7: Ook bij toename banen kan produktiviteit dalen