Handelsmissie keert terug uit Jakarta met vette buit

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Neem 245 miljoen gulden aan voordelige leningen mee en kom met het vijf- en wellicht zelfs tienvoudige aan orders terug; dan moet je van een succes durven spreken. Dat doet de Nederlandse handelsmissie dan ook die onder leiding van EZ-minister Wijers naar Indonesië trok, al was er niet voor elk van de 59 deelnemers reden tot juichen.

De scheepswerf RDM bijvoorbeeld kan waarschijnlijk geen nieuwe duikboten aan Jakarta kwijt en over de kansen van Fokker op nieuwe orders is ook niets positiefs te melden. Bij de bedrijven die wel succes hadden, bestaat dat succes voor een deel nog slechts uit intentieverklaringen.

Toch overheerst het gevoel dat de missie de kansen goed heeft benut die het bezoek van koningin Beatrix heeft geschapen. Dat werd dan ook wel weer eens tijd, want het Nederlandse bedrijfsleven heeft de afgelopen jaren veel marktaandeel in de vroegere kolonie aan buitenlandse concurrenten moeten afstaan. De uitvoer van Nederland naar Indonesië daalde vorig jaar bijvoorbeeld met ruim een kwart naar krap 800 miljoen gulden. In dezelfde tijd verdrievoudigden nagenoeg de buitenlandse investeringen in Indonesië naar ongeveer 3,4 miljard gulden. Japan steekt het meeste kapitaal in de snel groeiende economie, gevolgd door Hongkong en Taiwan. Pas op de vierde plaats komen de Verenigde Staten, gevolgd door het eerste Europese land: Engeland.

Er is een duidelijke kentering in de aard van de buitenlandse investeringen. Hadden zij vroeger vooral betrekking op de primaire sector: landbouw en mijnbouw, tegenwoordig wordt voornamelijk kapitaal gestoken in de secundaire (chemie en de voedingsmiddelen- en metaalindustrie) en tertiaire sectoren (kantoren, hotels en restaurants).

Die ontwikkeling weerspiegelt zich ook in de orders en intentieverklaringen die de handelsmissie mee naar huis heeft genomen. Zo mag Stork waarschijnlijk samen met Hoogovens twee oude ovens uit IJmuiden gaan verhuizen. Ook kan de levering van een kippenslachterij door Stork verwacht worden. Verder zijn veel contracten gesloten die betrekking hebben op de energievoorziening danwel een financieel of anderszins dienstverlenend karakter hebben. In totaal dertien bedrijven hebben tot nu toe successen gemeld:

- Stork: vijf intentie-verklaringen, totale waarde 500 miljoen gulden.

- Hoogovens is bij een van die projecten (het herplaatsen van twee oude hoogovens) betrokken.

- Elin Holec levert voor 200 miljoen elf hoogspannings-schakelstations.

- NKF levert daarbij voor 150 miljoen aan ondergrondse kabels.

- De Sep wordt betrokken bij de renovatie van een dieselgestookte centrale op Sulawesi.

- De Gasunie levert kennis voor de aanleg van gasleidingen.

- Thomassen International is in de race voor de levering van een warmtekrachtcentrale.

- ABN Amro gaat deel uitmaken van het bankenconsortium dat in Europa PT Telcom naa de beurs brengt; de bank heeft daarnaast twee exportfinancierings-overeenkomsten gesloten waarmee 360 miljoen is gemoeid.

- De Rabo bank financiert samen met ABN Amro voor 55 miljoen de bouw van een kantoorpand; de Rabo zal helpen bij het opzetten van spaar- en krediet-coöperaties op het Indonesische platteland.

- Heidemij zal voor 10 miljoen plannen opstellen voor het scheppen van nieuwe landbouwgebieden.

- De KLM kan meer gaan vliegen en zal meer samenwerken met Garuda.

- De Nationale investeringsbank NIB krijgt meer armslag.

- De Kema helpt het staatsbedrijf PLN onder meer bij het verkrijgen van kwaliteitscertificaten.

Aan al deze successen kleeft echter misschien nog een nadeel. De 245 miljoen aan zachte leningen zou wel eens hopeloos ontoereikend kunnen zijn om alle goede intenties in harde orders om te zetten.